123
Xảy ra nhiều vụ giật hụi, "xù" nợ: Cẩn trọng khi giao dịch tài sản - Báo Bà Rịa - Vũng Tàu điện tử

Xảy ra nhiều vụ giật hụi, "xù" nợ: Cẩn trọng khi giao dịch tài sản

Chủ Nhật, 03/12/2017, 18:33 [GMT+7]
In bài này
.
Những người cho bà Tạ Thị Thu H. (ngụ tại phường Thắng Nhất, TP.Vũng Tàu) vay tiền trình bày vụ việc tại văn phòng tiếp bạn đọc Báo Bà Rịa-Vũng Tàu.
Những người cho bà Tạ Thị Thu H. (ngụ tại phường Thắng Nhất, TP.Vũng Tàu) vay tiền trình bày vụ việc tại văn phòng tiếp bạn đọc Báo Bà Rịa-Vũng Tàu.

Thời gian gần đây, người dân liên tục phản ánh đến các cơ quan chức năng về việc người vay tiền, chủ hụi bỏ trốn, đầu nậu thu mua hải sản tuyên bố phá sản…, khiến chủ nợ thiệt hại tiền tỷ. Thế nhưng, việc xử lý đối với những hành vi này đang gặp vướng mắc, do khó xác định đó là quan hệ dân sự hay đã cấu thành tội phạm hình sự. Từ thực tế này, cơ quan chức năng khuyến cáo, người dân cần cẩn trọng khi giao dịch tài sản.

GIẬT HỤI, VAY TIỀN TỶ RỒI “BIẾN MẤT”

Cuối tháng 11 vừa qua, những người cho bà Tạ Thị Thu H. (SN 1979, trú tại phường Thắng Nhất, TP.Vũng Tàu) vay tiền đã gửi đơn đến các cơ quan chức năng trình báo: Trong hơn 1 năm qua, họ đã cho bà H. vay hàng chục tỷ đồng, người ít thì cho vay 70 triệu đồng, người nhiều thì gần 1 tỷ đồng. Việc vay tiền được thực hiện bằng giấy viết tay. Sau khi vay tiền, thời gian đầu, bà H. trả lãi đúng hẹn, nhưng sau đó cứ hẹn lần. Hiện tại, bà H. đã đi khỏi nơi cư trú.

Chị Đào Thị Thảo (trú tại số 12 Vi Ba, phường Thắng Nhì, TP.Vũng Tàu), một trong những người cho bà H. vay tiền, cho biết: Tháng 6-2017, nghe lời ngon ngọt của bà H, chị Thảo đã cho bà H. vay tiền nhiều lần, với tổng số tiền 200 triệu đồng bằng giấy nhận nợ viết tay, bà H. thế chấp bằng giấy CMND của mình. Đến đầu tháng 9-2017, chị Thảo đến nhà bà H. để đòi nợ thì không gặp, điện thoại của bà H. luôn tắt máy. “Ngoài tôi ra, còn có khoảng 10 người khác cũng cho bà H. vay tổng số tiền hơn 3 tỷ đồng, bằng phương thức viết giấy tay. Khi chúng tôi trình báo sự việc với cơ quan công an thì mới biết bà H. đã thế chấp giấy CMND giả cho tôi để vay tiền rồi bỏ trốn. Chúng tôi làm đơn khởi kiện đến Tòa án Nhân dân TP.Vũng Tàu, Tòa yêu cầu phải xác định được hiện nay bà H. đang ở đâu để Tòa gửi giấy triệu tập làm việc. Nhưng việc này khó thực hiện, vì chúng tôi không biết bà H. giờ ở nơi đâu”, chị Thảo bức xúc cho biết.

Mấy ngày gần đây, nhiều tiểu thương tại chợ Sơn Bình (xã Sơn Bình, huyện Châu Đức) cũng đang thấp thỏm lo âu khi bà Võ Thị Kim X. (trú tại xã Xuân Sơn, huyện Châu Đức) là chủ nhiều dây hụi tại chợ Sơn Bình “bỗng dưng biến mất” cùng số tiền 3,8 tỷ đồng. Các tiểu thương chợ Sơn Bình cho biết, khoảng 6-7 năm trước, bà X. bắt đầu làm chủ hụi. Thời gian đầu, bà X. cho mọi người hốt hụi rất đúng hẹn nên tạo được lòng tin, thu hút nhiều hụi viên tham gia. Tuy nhiên, từ giữa tháng 10-2017 đến nay, bà X. bất ngờ tắt điện thoại và “lặn mất tăm”.

 “LẶN MẤT TĂM” SAU KHI MUA HÀNG THIẾU        

Đã 3 tháng nay, bà Trần Thị Mến (trú tại N12, ấp Phước An, xã Phước Tỉnh, huyện Long Điền) cùng gần 20 người dân đang đứng ngồi không yên khi ông Lê N. (chủ đầu nậu mua bán hải sản, trú tại xã Phước Tỉnh) “lặn mất tăm”, nhưng không trả số tiền 6,7 tỷ đồng mua hải sản. Bà Mến cho biết, ông Lê N. thu mua mực khô của các ngư dân tại xã Phước Tỉnh với hình thức mua, bán gối đầu (mua hàng đợt sau thanh toán tiền đợt trước) đã hơn 10 năm nay. Tính đến ngày 20-8-2017, ông N. còn nợ 6,7 tỷ đồng tiền mua hải sản gần 20 người dân. Khi mua mực đợt cuối, ông N. hẹn ngày 23-8 trả tiền, nhưng trong đêm 22-8, ông N. đã dắt theo vợ con bỏ đi biệt tăm. “Việc bỏ trốn đã được ông N. tính toán từ trước. Trước khi trốn, ông N. đã sang nhượng nhà đất, ghe thuyền đứng tên ông cho anh em, họ hàng nhằm tẩu tán tài sản”, bà Mến cho biết thêm.

Ông Nguyễn Thành Tuynh, Chủ tịch UBND xã Phước Tỉnh cho biết, trong tháng 8-2017, UBND xã nhận được đơn phản ánh về việc ông Lê N. nợ tiền của nhiều người dân. UBND xã đã chỉ đạo Công an xã mời ông N. lên làm bản tường trình. Tại bản tường trình, ông N. thừa nhận có mua mực của 19 ngư dân và nợ số tiền 6,7 tỷ đồng. Bên cạnh đó, ông N. còn vay gần 2 tỷ đồng của 4 người khác nhưng chưa trả. Nguyên nhân khiến ông N. nợ tiền là do làm ăn thua lỗ, đã phá sản nên không còn khả năng chi trả.

Tương tự, nhiều người dân ở xã Phước Hưng (huyện Long Điền) cũng đang “ngồi trên đống lửa” khi không liên lạc được với đầu nậu thu mua hải sản là vợ chồng ông Nguyễn Quốc D. và bà Nguyễn Kiều O. (trú tại xã Phước Hưng). Bà Trần Thị Ánh Loan (ngụ tại xã Phước Hưng) cho biết, bà cùng nhiều người khác thường bán ghẹ cho vợ chồng ông D. Thời gian gần đây, ông D. không trả tiền mua ghẹ cho 9 người, với tổng số tiền gần 840 triệu đồng. Người dân đã tìm đến nhà vợ chồng này để đòi tiền nhưng “cửa đóng then cài”, điện thoại không liên lạc được.

Nhiều tiểu thương chợ Sơn Bình (xã Sơn Bình, huyện Châu Đức) đứng ngồi không yên khi chủ hụi ôm tiền tỷ bỏ trốn. Ảnh: SƠN KHÊ 
Nhiều tiểu thương chợ Sơn Bình (xã Sơn Bình, huyện Châu Đức) đứng ngồi không yên khi chủ hụi ôm tiền tỷ bỏ trốn. 

KHÓ XỬ LÝ

Trung tá Nguyễn Văn Tân, Phó trưởng Công an huyện Long Điền cho biết, thời gian gần đây, Công an huyện nhận được một số đơn tố giác về việc chủ cơ sở thu mua hải sản nợ tiền khách nhưng không trả. Sau khi nhận đơn, Công an huyện đã vào cuộc xác minh, điều tra theo quy định. “Hiện nay, một số chủ cơ sở thu mua hải sản lấy lý do làm ăn thua lỗ nên chưa có khả năng trả nợ. Bên cạnh đó, không loại trừ một số đối tượng lợi dụng việc làm ăn thua lỗ để chiếm đoạt tài sản của người dân. Vì vậy, khi giao dịch làm ăn, người dân nên hợp đồng chặt chẽ để tránh rủi ro về sau”, Trung tá Nguyễn Văn Tân nói.

Còn Thượng tá Nguyễn Minh Hiệp, Phó trưởng Công an huyện Châu Đức cho biết, thời gian qua, trên địa bàn huyện cũng xảy ra một số vụ vỡ hụi. Sau khi nhận được phản ánh của người dân, Công an huyện đã tổ chức xác minh, tập hợp hồ sơ điều tra vụ việc. Sau thời gian điều tra, nếu có đủ căn cứ chứng minh chủ hụi cố tình lừa đảo tiền của các hụi viên rồi bỏ trốn thì sẽ xử lý hình sự. Còn nếu không có dấu hiệu hình sự thì cơ quan công an sẽ hướng dẫn người dân khởi kiện vụ việc ra tòa để giải quyết dân sự.

Theo ông Nguyễn Văn Hiến, Phó Chánh án TAND TP.Vũng Tàu, hiện nay, nhiều người thiếu nợ lấy lý do làm ăn thua lỗ để trì hoãn việc trả nợ. Trường hợp này khó xác định là vi phạm giao kết dân sự hay có dấu hiệu hình sự. Với những vụ việc này, khi nạn nhân có đơn yêu cầu, cơ quan công an mới kiểm tra chứng cứ, đồng thời hướng dẫn nạn nhân làm thủ tục khởi kiện ra tòa dân sự để đòi lại tài sản. Tuy nhiên, hầu hết những vụ việc này, cơ quan chức năng không chứng minh được con nợ phạm tội hình sự. Có một số vụ nạn nhân khởi kiện ra tòa dân sự và thắng kiện, nhưng khi thi hành án thì không có điều kiện thi hành, hoặc thi hành được số tiền rất ít vì chủ nợ đã tẩu tán hết tài sản. “Từ thực tế này, người dân nên cẩn trọng khi giao dịch tài sản để tránh thiệt hại cho mình”, ông Nguyễn Văn Hiến khuyến cáo.

Đối với việc chơi hụi, ông Nguyễn Văn Hiến cho rằng, bản chất của việc chơi hụi là tích cực, tạo điều kiện để các hụi viên có được một số tiền lớn từ những người cùng tham gia để tiêu dùng hoặc phát triển kinh tế. Hình thức góp, trả cũng đơn giản, thuận tiện cho người tham gia. Tuy nhiên, để tránh rủi ro, thiệt hại tài sản, người dân chỉ nên chơi hụi khi thấy rõ sự an toàn như: Chủ hụi có độ tin cậy cao, các thành viên biết rõ về nhau, không có lãi suất hoặc lãi suất thấp. Ngoài ra, việc chơi hụi nhất thiết phải có sổ sách rõ ràng, chứng từ đầy đủ, chính xác và chi tiết về diễn biến của dây hụi...

Bài, ảnh: SƠN KHÊ

Nếu chủ hụi có hành vi dùng thủ đoạn gian dối (lập danh sách người chơi hụi khống, làm cho người khác tin và đóng hụi...) nhằm chiếm đoạt số tiền hụi từ 2 triệu đồng trở lên thì có thể bị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” được quy định tại Điều 174, Bộ luật Hình sự 2015. Nếu chủ hụi có hành vi cố tình không trả lãi hụi, không trả tiền hụi mà các thành viên đã đóng, sử dụng tiền hụi do các thành viên đóng một cách bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng chi trả, bỏ trốn... nhằm chiếm đoạt số tiền từ 4 triệu đồng trở lên thì có thể bị truy tố về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” được quy định tại Điều 175, Bộ luật Hình sự năm 2015.

Đối với hành vi cố ý dùng thủ đoạn gian dối, bộc lộ ý định chiếm đoạt tài sản của người dân trước khi thu mua hàng hóa lần cuối rồi tẩu tán hết tài sản trước khi mua hàng, thông đồng với các thương lái khác từ trước để có thể bán nhanh hàng hóa nhằm bỏ trốn... để chiếm đoạt tài sản của người khác thì đây là trường hợp “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” được quy định tại Điều 174, Bộ luật Hình sự năm 2015. Bên cạnh đó, nếu như sau khi thu mua hàng và bán hàng, các đầu nậu bị thua lỗ, rồi mới có hành vi cố tình không thanh toán tiền, tẩu tán các tài sản và bỏ trốn nhằm chiếm đoạt số tài sản trên thì có thể rơi vào trường hợp “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” quy định tại Điều 175, Bộ luật Hình sự năm 2015.

Nếu hành vi của các chủ hụi, đối tượng vay mượn nợ, thiếu nợ trong giao dịch mua bán… không cấu thành tội phạm, người bị thiệt hại tài sản có thể tiến hành khởi kiện ra tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết việc thanh toán, hoàn trả tài sản.

(Luật sư Vũ Anh Thao, Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư BR-VT)

 

 

;
.