Buồn vui đời xiếc

Thứ Sáu, 10/11/2017, 09:58 [GMT+7]
In bài này
.
Nghệ sĩ Trần Bình biểu diễn ảo thuật phục vụ thiếu nhi TP.Vũng Tàu trong dịp Tết Trung thu vừa qua.
Nghệ sĩ Trần Bình biểu diễn ảo thuật phục vụ thiếu nhi TP.Vũng Tàu trong dịp Tết Trung thu vừa qua.

Trong bối cảnh các loại hình giải trí hiện đại ngày càng phát triển, không gian biểu diễn của các nghệ sĩ xiếc ngày càng thu hẹp. Để giữ lửa nghề, họ phải khổ luyện, thường xuyên tìm kiếm sự mới mẻ cho các tiết mục nhằm làm hài lòng khán giả. 

KHỔ LUYỆN 

NS Trần Bình (quê Bình Định), 63 tuổi, là NS già nhất của Đoàn Nghệ thuật xiếc và ảo thuật Vũng Tàu. Cha ông là NS xiếc ảo thuật Trần Lực, chủ gánh xiếc Việt Tiến, diễn lưu động từ Bình Định vào Nam (tan rã 1973 do chiến tranh), nên xiếc đã ngấm vào người ông từ nhỏ. 8 tuổi, ông bắt đầu đóng vai chú hề, phụ cha các tiết mục đơn giản. Lớn thêm, sẵn có năng khiếu, lại được cha và các cô chú trong đoàn truyền dạy nên ông sớm thạo nghề. Các tiết mục như: Phóng lao, thăng bằng trên con lăn, đi xe 1 bánh tung hứng, thăng bằng trên dây, nhào lộn… được ông thể hiện thuần thục, trong đó tiết mục phóng lao từng là một “độc chiêu” của ông. Với tiết mục này, mục tiêu là đồng nghiệp hoặc khán giả đứng dựa vào vách để NS biểu diễn phóng lao cho cắm vào xung quanh người. Tiết mục này thể hiện sự tài năng và bản lĩnh của NS Trần Bình, giúp ông được nhiều khán giả mến mộ. Tuy vậy, từ sau năm 1990, ông đã quyết định dừng biểu diễn tiết mục này vì trong một lần biểu diễn ngoài trời, do lúc phóng lao gặp cơn gió mạnh bất ngờ, ông đã suýt gây sát thương cho bạn diễn. 

Nghệ sĩ Tuyết Nhung (Đoàn Nghệ thuật xiếc và ảo thuật Vũng Tàu) biểu diễn tiết mục lắc vòng. Ảnh: MINH THANH
Nghệ sĩ Tuyết Nhung (Đoàn Nghệ thuật xiếc và ảo thuật Vũng Tàu) biểu diễn tiết mục lắc vòng. Ảnh: MINH THANH

NS Tuyết Nhung (33 tuổi) đến với xiếc được 17 năm. Trước khi về đầu quân cho Đoàn Nghệ thuật xiếc và ảo thuật Vũng Tàu năm 2010, chị sống tại một Trung tâm trẻ khiếm thính ở TP.Hồ Chí Minh. Thị lực kém, nhưng bù lại, bản năng xiếc như có sẵn trong chị. Ngoài các tiết mục thăng bằng trên con lăn, đi xe đạp một bánh, trượt patin nghệ thuật… chị có tiết mục đặc sắc: lắc cùng lúc 60 vòng và lắc vòng lửa trên cổ, 2 tay, 2 chân cùng lúc. “Tiết mục nào cũng khó, tôi vừa tập, vừa diễn, thường mất khoảng 2-3 năm mới thành thạo. Trong quá trình diễn, chúng tôi cũng phải thường xuyên sáng tạo, tìm kiếm sự mới mẻ để thu hút khán giả. Trên sân khấu, NS xiếc có hình ảnh đẹp, miệng tươi cười nhưng phía sau sàn diễn, chúng tôi phải tập luyện miệt mài, thậm chí đối mặt với những tai nạn té rách đầu gối, trật khớp tay, chân, phỏng lửa”, chị Nhung nói. 

NS Kim Loan, Phó Trưởng Đoàn Nghệ thuật xiếc và ảo thuật Vũng Tàu cho biết thêm, các nghệ sĩ trong Đoàn không được đào tạo ở trường lớp một cách bài bản mà chủ yếu do cha truyền con nối hoặc lớp nghệ sĩ có kinh nghiệm và thâm niên truyền lại cho lớp sau. Vì thế, để thạo nghề, họ phải khổ luyện gấp bội các NS được đào tạo trong trường lớp. 

Nghệ sĩ Hoàng Vũ biểu diễn tung hứng và thăng bằng trên con lăn tại Nhà thi đấu đa năng tỉnh dịp Tết Trung thu vừa qua. Buồn vui đời xiếc
Nghệ sĩ Hoàng Vũ biểu diễn tung hứng và thăng bằng trên con lăn tại Nhà thi đấu đa năng tỉnh dịp Tết Trung thu vừa qua. 

CÙNG NHAU GIỮ LỬA ĐAM MÊ

Hiện nay, các loại hình giải trí hiện đại ngày càng phát triển, không gian biểu diễn của các nghệ sĩ xiếc ngày càng thu hẹp. Để duy trì niềm đam mê với xiếc và ảo thuật, các NS phải tự học từ Internet, tự sáng tạo và rèn luyện các tiết mục mới, lạ, hấp dẫn. Đồng thời, họ phải tìm đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc trên khắp cả nước, từ Đồng Nai, Bình Dương đến Kon Tum, Hà Giang, Tuyên Quang, Sơn La… để biểu diễn. “Những ngày đi diễn phục vụ người dân vùng sâu, vùng xa, chúng tôi thường được bà con mời về ăn, ở trong nhà, đối đãi rất thân tình. Tình cảm của khán giả khiến chúng tôi cảm thấy thật ấm áp. Với riêng tôi, còn được đứng trên sân khấu, còn được khán giả yêu thích là tôi còn đi diễn”, NS Trần Bình chia sẻ.

NS Trần Định, Trưởng Đoàn cho biết, do “đất diễn” ngày càng thu hẹp nên một số đoàn xiếc ở các tỉnh, thành khác đã phải giải thể. Tuy nhiên, Đoàn Nghệ thuật xiếc và ảo thuật Vũng Tàu vẫn diễn đều đặn nhờ chủ động tìm kiếm các sô diễn và tạo điều kiện cho NS đi diễn riêng cải thiện thu nhập. Hiện nay, ngoài thu nhập cơ bản từ Đoàn (từ 3 đến 6 triệu đồng/tháng, tùy theo tuổi nghề), các NS có nhiều sô diễn bên ngoài cũng có thêm từ 4-8 triệu đồng/tháng. Nhờ đó, các NS có thu nhập đủ để ổn định cuộc sống và gắn bó với Đoàn. “Điều đáng quý là các NS có nhiều sô diễn thường tự giác trích lại một phần thù lao để Đoàn duy trì thu nhập cho những NS phải nghỉ diễn, ít diễn vì lý do sức khỏe hoặc đội ngũ hậu cần của Đoàn. Việc làm nhân văn này được duy trì nhiều năm trong Đoàn, là lý do gắn kết anh em NS ở lại với Đoàn”, NS Kim Loan chia sẻ. 

Đoàn Nghệ thuật xiếc và ảo thuật Vũng Tàu có 25 NS, diễn viên (trẻ nhất 18 tuổi và già nhất 63 tuổi).

Đoàn từng có nhiều tiết mục đạt giải cao tại các Liên hoan Xiếc toàn quốc và quốc tế như: Thôi miên cô gái bay trên mặt nước, Cắt cô gái thành 8 khúc, dùng mũi khoan 4m xuyên qua cơ thể người, lồng chim biến thành cô gái…

Các tiết mục đặc sắc này của Đoàn đã giành 1 HCV (2010), 3 HCB tại Liên hoan ảo thuật chuyên nghiệp toàn quốc (2006, 2008, 2010); 1 giải Cống hiến Liên hoan ảo thuật quốc tế (2011), 1 HCB tại Liên hoan ảo thuật quốc tế (2016).

Bài, ảnh: MINH THANH

;
.