123
Hào quang của danh xưng "diva nhạc Việt" - Báo Bà Rịa - Vũng Tàu điện tử

Hào quang của danh xưng "diva nhạc Việt"

Thứ Sáu, 24/11/2017, 09:50 [GMT+7]
In bài này
.
Bộ tứ diva nhạc Việt (từ trái qua): Hồng Nhung, Mỹ Linh, Trần Thu Hà, Thanh Lam.
Bộ tứ diva nhạc Việt (từ trái qua): Hồng Nhung, Mỹ Linh, Trần Thu Hà, Thanh Lam.

Vào đầu những năm 2000, danh xưng “Diva nhạc Việt” bắt đầu xuất hiện trên báo giới và một số chương trình phát thanh, truyền hình. Đây là một danh hiệu do công chúng và cả một số nhà chuyên môn âm nhạc ưu ái dành tặng các nữ nghệ sĩ chứ không phải qua những cuộc bình chọn, xét duyệt nào. Vì thế, việc được gọi bằng danh hiệu này là niềm vinh dự, tự hào của các ca sĩ.

NGUỒN GỐC CỦA DANH XƯNG DIVA

Diva xuất phát từ một từ cổ trong tiếng Ý, có nghĩa là “nữ thần âm nhạc”. Nó được sử dụng đầu tiên ở thể loại Opera, để chỉ những prima donna (nữ ca sĩ hát chính) đỉnh cao trong giới âm nhạc hàn lâm.

Người đầu tiên được gọi diva là nữ ca sĩ opera Maria Callas (người Mỹ gốc Hy Lạp). Bà chính là chuẩn mực và định nghĩa về danh xưng này. Sau Callas, một số prima donna khác cũng được gọi là diva như: Joan Sutherland, Leontyne Price, Birgit Nilsson, Montserrat Caballe, Kirsten Flagstad, Beverly Sills… Như vậy, diva là thuật ngữ quốc tế, chỉ những giọng ca nữ có tài năng nổi bật, những người có ảnh hưởng mạnh mẽ tới công chúng, có những hoạt động nghệ thuật mang tính tiên phong. Vào cuối thế kỷ XX, danh xưng diva “lấn sân” sang nhạc pop, với sự xuất hiện của Whitney Houston. Sau đó, một số nữ ca sĩ nhạc pop khác cũng được gọi là diva như: Mariah Carey, Aretha Franklin, Barbra Streisand… Tiêu chí của diva thế giới được dựa trên giọng hát và sự cống hiến của họ trên sân khấu, còn đời tư không nằm trong tiêu chuẩn đánh giá này.

Năm 1998, danh hiệu này bắt đầu được phổ biến trên toàn thế giới khi kênh truyền hình VH1 - Mỹ tổ chức đêm nhạc diva đầu tiên trong lịch sử với sự tham gia của những giọng ca nữ được tôn vinh là diva cho đến ngày nay gồm: Mariah Carey, Gloria Estefan, Celine Dion, Shania Twain và Aretha Franklin. Năm 2009, chương trình này trở lại và đã vấp phải khá nhiều phản ứng khi mang lên sân khấu nhiều “diva” còn quá trẻ và bị cho là chưa xứng tầm.

Trong suốt hơn hai thập kỷ qua, các trang âm nhạc trực tuyến vẫn đều đặn tổ chức cho độc giả bình chọn diva trong lòng họ. Tiêu chí chung để được vinh danh trước hết là giọng hát xuất chúng, có sự sáng tạo và chạm được đến trái tim của số đông khán giả và những nhà chuyên môn. Các ngôi sao được gọi là “diva” trên thế giới cũng từng được nhận “đĩa bạch kim”, tức có số lượng đĩa bán ra tại Mỹ lên đến hơn 1 triệu bản và có các đĩa đơn đứng đầu nhiều tuần trên bảng xếp hạng âm nhạc quốc tế. Như trường hợp của danh ca quá cố Whitney Houston, cô là nghệ sĩ đầu tiên có 7 ca khúc hit (ca khúc được nhiều người yêu thích) liên tiếp đứng đầu bảng thống kê doanh số bán ra. Ước tính, hơn 10 triệu đĩa của Whitney Houston đã được phát hành khắp thế giới. Hay như diva Madonna từng được sách kỷ lục Guinness thế giới vinh danh là nữ nghệ sĩ thành công nhất mọi thời đại. Nhưng rồi cũng sẽ có những những tài năng trẻ xứng tầm thế hệ diva kế tiếp như: Adele, Taylor Swift, Leona Lewis, Katy Perry,  Rihanna, Ariana Grande…

“DIVA NHẠC VIỆT” VÀ NHỮNG TRANH LUẬN

Đến thời điểm này “diva nhạc Việt” vẫn chưa “mở rộng” thêm ngoài 4 tên tuổi các nữ ca sĩ: Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Trần Thu Hà. Họ là một trong những giọng ca xuất sắc của nền âm nhạc Việt Nam đương đại. Sức ảnh hưởng của 4 giọng ca này còn được nhận xét có tác động lớn tới những thế hệ đàn em như Tùng Dương, Uyên Linh, Hoàng Quyên... Dẫu vậy, diva vẫn chỉ là một danh xưng không chính thức dành cho những giọng ca nữ xuất sắc, có đóng góp cho nền âm nhạc ở một quốc gia và rộng hơn là thế giới, truyền được cảm hứng cho thế hệ sau.

Người trong cuộc Trần Thu Hà từng có lần than thở: “Nói thật, tôi rất mệt với hình ảnh diva ấy. Nhiều năm qua tôi cứ bị gói trong khuôn khổ của một hình ảnh, làm giới hạn biên độ phát triển của nghệ sĩ”. Ca sĩ Mỹ Linh thì chia sẻ: “Nếu nói không tự hào thì là nói dối. Tôi rất tự hào và các con tôi cũng tự hào nhưng đó cũng là một phần trách nhiệm. Mọi người gọi diva nhưng bản thân tôi chưa bao giờ dám nhận là như thế, xin đừng nghĩ rằng diva là cái gì ghê gớm. Dù bạn có là diva của 10 năm, 20 năm trước thì không có nghĩa bây giờ bạn là tượng đài không ai thay thế được”.

Nhưng người hâm mộ luôn muốn có những cái tên diva nối tiếp, người thì cho rằng Thu Phương, Hồ Quỳnh Hương, Thu Minh xứng đáng là những “diva nhạc Việt”, người lại cho rằng Mỹ Tâm…

Nhạc sĩ Dương Thụ nhận xét: “Diva không thể tự phong và cũng không phải là danh hiệu mà ai cũng có thể phong tặng. Danh hiệu ông hoàng, nữ hoàng, thánh này thánh nọ mà các nhà báo và cư dân mạng phong cho một số ca sĩ, với người có văn hóa thấy tức cười lắm. Hãy hát cho hay và có được sự nghiệp như các cô Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh v.v... theo tôi thế là tốt rồi, cần gì phải là diva”.

Thời điểm sau đăng quang Vietnam Idol 2010, với lối hát tự sự, giàu cảm xúc, Uyên Linh được một bộ phận khán giả gọi là “diva thứ năm”, nhưng 7 năm sau, khi được hỏi về danh xưng diva, cô cho rằng cụm từ này đã rất lỗi thời, đặc biệt với các ca sĩ trẻ. “Tất nhiên, nó vẫn là danh hiệu mà khi nhắc tới, người ta phải trầm trồ: “Ồ, diva!”. Nhưng với chúng tôi, chuyện chất nhạc là gì, giọng hát ra sao, khán giả như thế nào mới là điều đáng quan tâm”, cô nói.

Không ảo tưởng, ngủ quên bởi ánh hào quang sân khấu, ca sĩ dù được phong tặng những danh xưng cao quý vẫn luôn phải nỗ lực sáng tạo từ phong cách định hình chính mình. Lao động nghệ thuật không ngừng nghỉ và nghiêm túc mới là thước đo vững bền nhất, để những tên tuổi ca sĩ Việt mãi được công chúng nước nhà trân quý.

VŨ THANH HOA

;
.