Hồ Chủ tịch với đoàn đại biểu Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam, 1969

Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho dân tộc ta một di sản quý báu, đó là tư tưởng của Người, trong đó có tư tưởng về đạo đức. Bản thân của Người là hiện thân tấm gương về đạo đức. Người để lại nhiều tác phẩm, bài nói, bài viết về đạo đức cách mạng. Bác căn dặn Đảng ta phải ra sức giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên.

Sinh thời Người dày công giáo dục, đào tạo nhiều lớp cán bộ cách mạng ưu tú cho Dảng, cho cách mạng Việt Nam. Một số cán bộ sau này trở thành những nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng, của Nhà nước. Những lời dạy của Người về cán bộ và công tác cán bộ đến nay còn có ý nghĩa thiết thực cho mỗi cán bộ, đảng viên hôm nay học tập, rèn luyện, để phục vụ đất nước.

Theo Hồ Chí Minh thì: “…Cán bộ là người đem chính sách của Đảng và chính phủ giải thích cho quần chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, chính phủ và phong trào quần chúng” Người khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, mọi việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” đồng thời Người nêu lên những chuẩn mực cơ bản của người cán bộ cách mạng, đó là: sự kết hợp chặt chẽ giữa đức và tài, phẩm chất và năng lực, phong cách và lối sống phải trở thành mực thước, khuôn mẫu cho quần chúng noi theo.

Theo Người, tiêu chuẩn đầu tiên của người cán bộ là đạo đức, Người ví đạo đức: “Cũng như sông phải có nguồn, không có nguồn thì sông cạn, cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cán bộ cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân, vì muốn giải phóng dân tộc, giải phóng loài người là một việc làm to tát, mà tự mình không có đạo đức, không có căn bản, hủ hóa, xấu xa thì làm nổi việc gì”. Trong nhiều bài viết, bài nói của mình, Người phân tích sâu sắc vai trò đạo đức, coi đó là tiêu chuẩn đặc biệt quan trọng mà Đảng, chính phủ và các đoàn thể phải quan tâm để lựa chọn, rèn luyện đội ngũ cán bộ cách mạng.

Theo Người, để có đạo đức cách mạng thì người cán bộ cách mạng phải thường xuyên rèn luyện, tu dưỡng, “Như ngọc càng mài càng sáng”; đồng thời phải kiên quyết chống lại những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, đây là gốc sinh ra mọi căn bệnh độc hại nguy hiểm, hẹp hòi, ích kỷ, quan liêu, lãng phí… làm phương hại đến lợi ích của đất nước, của nhân dân, mà cán bộ, đảng viên mắc các căn bệnh đó sẽ làm mất đi lòng tin của quần chúng, không xứng đáng đứng trong hàng ngũ của Đảng… Người mắc bệnh đó “thường cho mình cái gì cũng giỏi, quan liêu, hách dịch… làm cho quần chúng mất lòng tin, không phục và không yêu họ, vì thế họ không làm nên trò trống gì”.

Trong khi coi đạo đức là gốc, là nền tảng Người đã đánh giá rất cao và coi trọng tài năng. Hai mặt đạo đức, tài năng trong tư tưởng Hồ Chí Minh là quan hệ mật thiết, đạo đức là cơ sở của tài năng, định hướng tư tưởng, hành động, đem tài năng phục vụ nhân dân. Người nói: “Có tài phải có đức, có tài mà không có đức, tham ô, hủ hóa có hại cho nước cho dân, có đức mà không có tài cũng như ông bụt ngồi trong chùa, không giúp ích gì được ai”…

Từ khi chuẩn bị thành lập Đảng, Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cho cán bộ, đảng viên. Người cho đây là yếu tố quan trọng quyết định sự ra đời, tồn tại, phát triển của chính Đảng cách mạng. Đội ngũ cán bộ đảng viên của Đảng lo người đào tạo, rèn luyện, không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, tuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng và đấu tranh cho lợi ích của giai cấp, của dân tộc, nhiều cán bộ, đảng viên đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng, thực sự là tấm gương sáng cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Nhờ đó mà uy tín của Đảng ngày càng cao, nhân dân tin tưởng đi theo Đảng làm cách mạng, coi Đảng là người đại biểu trung thành lợi ích của mình. Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành đảng duy nhất lãnh đạo cách mạng Việt Nam từ năm 1930. Trách nhiệm, vinh dự đó của Đảng không phải do đảng tự phong tặng.

Ngày nay, trong công cuộc đổi mới, xây dựng đất nước, trước sự yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp cách mạng, trước sự tác động của tình hình quốc tế, trong nước, đặc biệt là mặt trái của cơ chế thị trường, sự chi phối mạnh mẽ của vật chất, tiền tài… Nguy cơ làm cho một bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức và lối sống, tình trạng tham nhũng, tiêu cực trong đội ngũ cán bộ đảng viên có chiều hướng tăng lên, thậm chí có một số cán bộ, đảng viên đã từng cầm súng chiến đấu, không ngại hy sinh, xem thường cái chết, nhưng nay do thiếu tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, tha hóa, biến chất gây nên hậu quả nghiêm trọng mà Hồ Chí Minh đã từng nhắc nhở, cảnh tỉnh: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi một con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ họ không còn trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”.

Ngày nay, sự nghiệp xây dựng, đổi mới đất nước đặt ra những yêu cầu ngày càng cao, hơn lúc nào hết, chúng ta phải nghiên cứu, học tập thấm nhuần, nhận thức đầy đủ về vai trò, vị trí đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh, thường xuyên, tự giác học tập, rèn luyện tu dưỡng đạo đức học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại, để trở thành những cán bộ đủ đức, tài, toàn tâm toàn ý phục vụ cho Đảng, cho dân trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng đất nước.

Nguyễn Cao Hy
(Thành ủy Vũng Tàu)