* Công nghệ thông tin đã tạo nên cuộc cách mạng và đem lại hiệu quả trong nhiều lĩnh vực. Trong lĩnh vực y khoa, công nghệ thông tin đã đem lại lợi ích như thế nào thưa bác sĩ?

- Công nghệ thông tin đã được ứng dụng trong y khoa từ rất lâu, cùng với sự phát triển chung của khoa học kỹ thuật. Công nghệ thông tin đã được ứng dụng trong các trang thiết bị y tế hiện đại với những phần mềm do nhà sản xuất cài đặt sẵn trong máy, như máy siêu âm, nội soi kỹ thuật số, máy CT-Scaner…

Mặc dù, phần mềm ứng dụng trong quản lý đã được sử dụng nhiều nhưng vẫn còn thiếu đồng bộ và phù hợp trong môi trường bệnh viện, vốn có đặc thù rất riêng. Các phần mềm ứng dụng trong y khoa chủ yếu vẫn là phần mềm quản lý hành chính chứ chưa phải là quản lý chuyên môn, chưa thay thế được cây bút, hồ sơ bệnh án và toa thuốc… do chính tay bác sĩ viết. Muốn có được phần mềm tốt về quản lý chuyên môn và quản lý hành chính liên kết chặt chẽ với nhau cần phải có người am hiểu về y tế. Tôi cho rằng, khi ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý bệnh viện không chỉ nhân viên y tế hay lãnh đạo mới có lợi mà bệnh nhân cũng thu lợi rất nhiều. Các thủ tục hành chính sẽ nhanh gọn hơn, bác sĩ không còn kê toa bằng bút và giấy nên không còn tình trạng “chữ bác sĩ” khiến bệnh nhân không luận ra. Tất cả các thông tin về quá trình điều trị bệnh nhân được công khai và bệnh án của họ được lưu giữ suốt đời, khi muốn kiểm tra chỉ cần click chuột.

* Như vậy có nghĩa là không phải bất cứ ai giỏi về công nghệ thông tin cũng có thể viết được một phần mềm quản lý bệnh viện tốt?

Phần mềm quản lý bệnh viện ykhoa.net đã được ứng dụng tại khá nhiều bệnh viện, phòng khám tại các tỉnh, thành trong cả nước, trong đó có Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh. Tại Bà Rịa – Vũng Tàu, phần mềm này hiện đang được triển khai tại Phòng khám Đa khoa Medicoast, 165 Thùy Vân, TP.Vũng Tàu.

- Trên thực tế đúng là như vậy. Thế nên mới có chuyện, sau nhiều năm Bộ Y tế khuyến khích phát triển, việc ứng dụng phần mềm trong quản lý bệnh viện dường như vẫn rất khó khăn và chưa đi khỏi vạch xuất phát bao xa. Điều cơ bản khiến cho đến bây giờ lĩnh vực này vẫn còn kém là do những người phát triển phần mềm này không có kiến thức y khoa.

Các bệnh viện hầu hết đều rất háo hức trong việc ứng dụng công nghệ thông tin. Có những nơi đã mời những công ty lớn để viết phần mềm quản lý cho riêng bệnh viện mình, nhưng khi ứng dụng lại không có hiệu quả hoặc chỉ sử dụng được từng phần nhỏ rời rạc, chưa ứng dụng được trong chuyên môn như ra toa thuốc, xét nghiệm, bệnh án điện tử…

Trong quản lý bệnh viện phải mô phỏng được toàn bộ cấu trúc của bệnh viện đó và phải đạt được ở mức độ cao nhất là các bộ phận chức năng có thể liên kết, trao đổi thông tin với nhau. Thậm chí có thể liên kết ra bên ngoài, giữa nhiều bệnh viện với nhau. Sự liên kết đó phải “mạng hoá” chứ không đơn lẻ, rời rạc khiến người sử dụng lại mất công kỳ cạch với cây bút, tờ giấy mỗi khi cần đến thông tin.

* Ở hầu hết các bệnh viện của nước ta đều đang ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực quản lý, nhưng hiệu quả chưa cao, phải chăng do chúng ta chưa có cơ chế chính sách để khuyến khích?

Bác sĩ Phan Xuân Trung, tác giả phần mềm ykhoa.net hướng dẫn nhân viên phòng khám đa khoa Medicoast sử dụng phần mềm về nhập dữ liệu của bệnh nhân. Ảnh: Sơn Trà

- Theo thống kê cách đây chưa lâu của Bộ Y tế, cả nước mới chỉ có 5% bệnh viện lớn áp dụng quản lý bệnh viện bằng công nghệ thông tin, nhưng thống kê này của Bộ Y tế chưa đánh giá hiệu quả. Khách quan mà nói, do chúng ta chưa có phần mềm ứng dụng quản lý bệnh viện một cách hiệu quả chứ không phải chưa có cơ chế, chính sách. Bộ Y tế đang xem đây là chủ trương cấp thiết khuyến khích các bệnh viện phát triển về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Tôi cho rằng, hiện tại rất cần đến những người “nhạc trưởng” về phần mềm quản lý bệnh viện tài năng để tạo ra chương trình đó. Thời điểm hiện tại đã có đủ các điều kiện chín muồi để tạo ra, phát triển và ứng dụng hệ thống phần mềm quản lý bệnh viện.

* Là tác giả phần mềm quản lý bệnh viện ykhoa.net đã được ứng dụng trên thực tế tại một số bệnh viện trong cả nước. Bác sĩ có thể cho biết đôi nét về tiện ích của phần mềm này?

- Phần mềm ykhoa.net được viết dưới dạng web nên chỉ cần cài đặt ở máy chủ thay vì phải cài đặt ở các máy trạm nên có thể kết nối ở bất kỳ đâu. Khi sử dụng phần mềm này, các bệnh viện không chỉ liên kết được tất cả các bộ phận mà còn tiến xa hơn là liên kết, trao đổi thông tin, hình ảnh trực tuyến với nhau. Phần mềm này còn có công cụ giúp đỡ bác sĩ như có các từ điển phụ trợ về y khoa giúp các bác sĩ, kỹ thuật viên, dược sĩ… có thể không bị nhầm lẫn nếu lỡ quên hoặc viết không chính xác một tên thuốc. Phần mềm cũng có cả những đơn thuốc thông minh, phác đồ chuẩn, cảnh báo bác sĩ khi kê toa không hợp lý, cho 2 hoặc nhiều loại thuốc “kháng” lẫn nhau.

Chúng tôi không quan niệm số hoá là biến y khoa dưới dạng số mà biến thành phần mềm hỗ trợ, tiện ích cho người sử dụng và cả khách hàng là bệnh nhân. Ngay cả thông tin về bệnh nhân như tên, tuổi… chỉ cần được cập nhật một lần tại bộ phận tiếp nhận là ở các khoa, phòng đã có đầy đủ thông số, không cần phải viết lại. Bệnh nhân cũng có thể truy cập để tìm hiểu các thông tin của mình như bệnh án, toa thuốc, kết quả xét nghiệm mà thông tin vẫn được bảo mật do mỗi bệnh nhân có một mã số riêng, không trùng lắp…

* Xin cảm ơn bác sĩ!

Minh Thư
(thực hiện)