Lương thấp, đời sống khó khăn là áp lực dẫn đến các cuộc tranh chấp lao động tập thể.  Trong ảnh: Công nhân Công ty Anchor Fastener lãn công. Ảnh: Thảo Phương

Ông Lê Hồng Mến, Phó Chánh Thanh tra lao động, Sở Lao động Thương binh và Xã hội đã có cuộc trao đổi với phóng viên báo Bà Rịa - Vũng Tàu về vấn đề tranh chấp lao động tập thể xảy ra gần đây trên địa bàn tỉnh. Theo ông Mến, cần phải thực hiện tốt nguyên tắc thương lượng, hòa giải giữa doanh nghiệp và người lao động.

* Thưa ông, từ đầu năm đến nay trên địa bàn tỉnh xảy ra hơn 10 vụ tranh chấp lao động tập thể, hầu hết là ở khu công nghiệp Mỹ Xuân A 2, huyện Tân Thành. Đứng ở góc độ quản lý nhà nước, ông có nhận định như thế nào về vấn đề này?

- Nhìn chung các cuộc đình công xảy ra từ đầu năm đến nay đều không đúng trình tự quy định của pháp luật lao động. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc tranh chấp về tiền lương giữa tập thể người lao động và người sử dụng lao động. Một số giám đốc doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm đến việc thực hiện các quy định của pháp luật lao động về tiền lương, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, an toàn vệ sinh lao động…

Đồng thời một số vụ đình công do người lao động chưa gắn kết quyền lợi, trách nhiệm của mình đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Xuất phát từ những tranh chấp do khó khăn nhất thời của doanh nghiệp mà người lao động tổ chức những cuộc đình công tự phát, không có sự tham gia của của tổ chức công đoàn. Đặc biệt, một số người lao động còn lôi kéo, kích động người khác tham gia đình công.

Mặt khác, do tình hình giá cả thị trường trong năm tăng cao làm cho cuộc sống người lao động gặp nhiều khó khăn. Một số doanh nghiệp đã thực hiện tăng lương cho người lao động. Trên danh nghĩa, so với các năm trước thu nhập có tăng nhưng giá trị thực tế thì không tăng, thậm chí còn giảm.

* Thưa ông, phản ứng dây chuyền của các cuộc tranh chấp lao động tập thể gây ảnh hưởng xấu đến sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp và ảnh hưởng đến tình hình an toàn trật tự, môi trường đầu tư trên địa bàn. Theo ông, cần phải làm gì để dung hòa mối quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động?

- Bên cạnh sự phát triển của thị trường lao động thì quan hệ lao động cũng có những diễn biến phức tạp, đình công xảy ra nhiều hơn, lan truyền nhanh đã ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội, môi trường đầu tư, lợi ích của người lao động, người sử dụng lao động. Nói chung, khi đã xảy ra đình công đều có ảnh hưởng không tốt đối với sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp và môi trường đầu tư trên địa bàn tỉnh.

Để hạn chế tranh chấp lao động và đình công tự phát; thúc đẩy quan hệ lao động ổn định, lành mạnh cần có sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo tỉnh và sự phối hợp giải quyết của các cơ quan chức năng. Đối với doanh nghiệp, tại thời điểm này cần thông cảm với đời sống của người lao động, xem xét cân đối thu chi, hiệu quả sản xuất kinh doanh để có kế hoạch xây dựng thang bảng lương phù hợp với tình hình mới và đúng quy định của pháp luật; có chính sách hỗ trợ cho người lao động như: nhà ở, cải thiện môi trường, điều kiện làm việc. Cần có hiệp hội doanh nghiệp cấp huyện để có chính sách chung về tiền lương. Đối với công tác quản lý Nhà nước về tranh chấp lao động cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động cho người lao động và người sử dụng lao động; tăng cường công tác thanh kiểm tra việc thực hiện chế độ chính sách đối với người lao động trong các doanh nghiệp theo quy định của pháp luật lao động. Cần xử lý nghiêm khắc đối với những đơn vị, cá nhân cố tình vi phạm pháp luật lao động nhằm răn đe để các doanh nghiệp tự giác hoạt động tuân thủ pháp luật lao động. Ngoài ra, cần kiện toàn, nâng cao năng lực hoạt động của Hội đồng trọng tài lao động tỉnh, đội ngũ hòa giải viên lao động cấp huyện. Hội đồng hòa giải lao động cơ sở tại các doanh nghiệp phải hoạt động có hiệu quả nhằm xây dựng tốt cơ chế thương lượng, hài hòa quan hệ giữa doanh nghiệp và người lao động.

* Xin cảm ơn ông!

Lam Giang
(thực hiện)