BAO BA RIA VUNG TAU

Vừa qua, tại TP. Vũng Tàu, Ủy ban các vấn đề xã hội, Quốc hội khóa XII đã phối hợp cùng Viện Fes tại Việt Nam tổ chức hội thảo về “Chính sách việc làm và bảo hiểm thất nghiệp” nhằm hoạch định, hoàn thiện chính sách pháp luật về việc làm và bảo hiểm thất nghiệp ở Việt Nam. Phóng viên Báo Bà Rịa – Vũng Tàu đã có cuộc trao đổi với bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội, Quốc hội khóa XII về những vấn đề liên quan đến chính sách bảo hiểm thất nghiệp…

* Thời gian gần đây, người lao động rất quan tâm chính sách Bảo hiểm xã hội nhất là bảo hiểm thất nghiệp. Bà có thể cho biết cụ thể về chính sách này?

- Để có thể thực hiện Luật Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) vào 1-1-2009, vừa qua Bộ Lao động – TBXH đã phối hợp cùng các ngành xây dựng Nghị định gồm 8 chương, 49 điều hướng dẫn thực hiện một số điều về BHTN. Theo đó, chính sách BHTN áp dụng cho người lao động là công dân Việt Nam làm việc trong các cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội – nghề nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể; làm việc cho cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam… có hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 12 -36 tháng.

Để được hưởng BHTN, người lao động phải đóng BHTN đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi bị mất việc; đã đăng ký thất nghiệp với tổ chức thực hiện BHTN và có đơn đề nghị hưởng BHTN theo mẫu do tổ chức thực hiện BHTN quy định; chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày đăng ký thất nghiệp. Theo Luật BHXH quy định, người lao động đóng bằng 1% tiền lương, tiền công tháng. Người sử dụng lao động đóng 1% quỹ tiền lương, tiền công tháng. Hàng tháng, Nhà nước hỗ trợ từ ngân sách bằng 1% quỹ tiền lương, tiền công tháng của người lao động tham gia BHTN.

Mức trợ cấp thất nghiệp hàng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi bị mất việc làm hoặc chấm dứt hợp đồng lao động.

* Theo bà, việc thực hiện BHTN có phải là biện pháp hữu hiệu nhằm trợ giúp cho người lao động khi thất nghiệp?

Khi doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp, trong trường hợp bị mất việc làm, người lao động được trợ giúp về kinh phí học nghề và tìm việc làm mới. Ảnh: Bích Hạnh

- Từ khi chuyển sang nền kinh tế thị trường và bước vào hội nhập với kinh tế thế giới. Hàng năm ở nước ta có từ 1,1 đến 1,2 triệu người bước vào tuổi lao động nhưng khả năng thu hút lao động của nền kinh tế lại có hạn. Không những thế, trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi cơ cấu kinh tế, đổi mới sắp xếp doanh nghiệp Nhà nước, một bộ phận không nhỏ người lao động do nhiều nguyên nhân khác nhau bị mất việc làm, đời sống khó khăn. Điều này làm ảnh hưởng đến an sinh xã hội. Chính vì vậy, việc ban hành chính sách BHTN nhằm để người thất nghiệp nhanh chóng trở lại thị trường lao động, đồng thời chính sách BHXH nhằm hỗ trợ người thất nghiệp. Bên cạnh đó, chính sách BHTN còn hỗ trợ học nghề và hỗ trợ tìm việc làm đối với người lao động tham gia BHTN.

* Dư luận đặt ra câu hỏi, đó là lâu nay người lao động đang phải chịu nhiều thiệt thòi do các doanh nghiệp không chấp hành nghiêm túc việc trích nộp BHXH. Liệu khi áp dụng chính sách BHTN có mang lại hiệu quả không? Theo bà, cần có biện pháp nào để các doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện BHTN?

- Đúng là vẫn có nhiều ý kiến cho rằng, trước rất nhiều loại bảo hiểm hiện nay, chính sách bảo hiểm thất nghiệp ra đời cũng chỉ là việc khoác thêm “gánh nặng” về chi nộp đối với giới chủ và NLĐ. Song, theo tôi thì qui định của ba bên trong tham gia đóng BHTN (Nhà nước – Doanh nghiệp – Người lao động) sẽ khiến mức đóng góp của DN ít đi, trong khi họ lại không phải giải quyết các trợ cấp vốn đã phức tạp theo điều 17 và 42 của Luật lao động, mà NLĐ lại được hưởng mức trợ cấp thất nghiệp tốt. Đây chính là ưu điểm nổi bật của bảo hiểm thất nghiệp. Tuy nhiên, để thực hiện BHTN có hiệu quả thì theo tôi chế tài xử lý vẫn là giải pháp đặc biệt quan trọng. Nhưng, đó phải là các chế tài được thực thi một cách thống nhất, đồng bộ và cụ thể, nếu không sẽ đặt xã hội đứng trước nguy cơ đẩy những người thất nghiệp vào tình trạng bất ổn, vô hình trung làm trầm trọng hóa tình trạng khinh nhờn “kỷ cương phép nước” ở các đơn vị sử dụng lao động. Để làm được điều này cần có thời gian và sự quyết tâm của tất cả chúng ta. Qua đó để khẳng định một điều rằng: thực thi bảo hiểm thất nghiệp đối với người lao động không chỉ là quyền lợi chính đáng của họ mà còn là nghĩa vụ của người sử dụng lao động. Né tránh, thờ ơ đối với vấn đề này không chỉ vi phạm đạo lý mà còn vi phạm pháp luật.