Đối thoại là một trong những giải pháp hạn chế tình trạng khiếu nại, tố cáo. Trong ảnh: Chủ tịch UBND tỉnh Trần Minh Sanh đối thoại với các hộ dân khu H20, TX. Bà Rịa.

Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo được lãnh đạo tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu xác định là một trong bốn nhiệm vụ trọng tâm trong chương trình công tác của tỉnh. Thực hiện Thông báo kết luận số 130-TB/TW ngày 10-1-2008 của Bộ Chính trị “Về tình hình, kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo từ năm 2006 đến nay và giải pháp trong thời gian tới”, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã tổ chức hội nghị triển khai Chương trình hành động của tỉnh. Nhiều ý kiến trong hội nghị đã đánh giá làm rõ tình hình, kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo của tỉnh trong thời gian qua, xác định nguyên nhân và nêu lên các giải pháp trong thời gian tới.

TỒN ĐỌNG NHIỀU VỤ KHIẾU NẠI, TỐ CÁO PHỨC TẠP

Báo cáo của lãnh đạo Thanh tra tỉnh cho biết, số vụ việc khiếu nại trên địa bàn tỉnh từ năm 2006 đến 6 tháng đầu năm 2008 là không nhỏ. Tổng số vụ khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch UBND tỉnh là 1.772 vụ; số vụ việc UBND tỉnh đã ban hành quyết định và văn bản giải quyết là 1.230 vụ (đạt 69,4%), còn tồn đọng 542 vụ. Tổng số vụ việc có kết luận của Thủ tướng Chính phủ hoặc có ý kiến, quyết định giải quyết của các bộ, ngành ở Trung ương mà tỉnh phải thực hiện là 34 vụ; đã thực hiện xong 24 vụ, còn 10 vụ chưa thực hiện xong. Trong 10 vụ này có 4 vụ có ý kiến của Thủ tướng Chính phủ và 6 vụ có kết luận hoặc quyết định của các bộ, ngành ở Trung ương. Nguyên nhân dẫn đến việc chưa thực hiện dứt điểm 10 vụ trên là do: Công dân không đồng ý với cách giải quyết, tiếp tục khiếu tố, Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, ngành Trung ương hoặc tự bộ, ngành Trung ương xem xét lại (3 vụ); Do ý kiến giải quyết giữa các bộ, ngành Trung ương không thống nhất hoặc gặp vướng mắc khi thực hiện, tỉnh phải báo cáo xin ý kiến lại Thủ tướng Chính phủ (3 vụ); Tỉnh không thống nhất với quyết định giải quyết của bộ, ngành ở Trung ương và đề nghị bộ, ngành xem xét lại quyết định của mình (1 vụ); Còn 3 vụ tỉnh đang tổ chức thực hiện. Từ năm 2006 đến tháng 6-2008, tổng số vụ việc tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch UBND tỉnh là 63 vụ. Số vụ việc UBND tỉnh đã giải quyết là 26 vụ, còn tồn 37 vụ (trong số 37 vụ tồn chưa giải quyết có 29 vụ do các ngành chưa có báo cáo kết quả xác minh).

Cũng theo báo cáo của Thanh tra tỉnh, tổng số vụ việc khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch UBND cấp huyện từ năm 2006 đến 6 tháng đầu năm 2008 là 3.579 vụ. Số vụ việc mà UBND cấp huyện đã ban hành quyết định và văn bản giải quyết là 3.149 vụ (đạt 88%), còn tồn 430 vụ. Tổng số vụ việc tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch UBND cấp huyện là 68 vụ, đã giải quyết được 59 vụ (đạt 87%), còn tồn 9 vụ.

Những số liệu trên cho thấy, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh trong những năm qua đã đạt được những kết quả quan trọng. UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo chấn chỉnh công tác tiếp dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đồng thời, chủ động xin ý kiến của Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương để giải quyết các vụ khiếu nại, tố cáo tồn đọng phức tạp, đông người. Chủ tịch, Phó chủ tỉch các huyện, thành phố, thị xã và giám đốc các sở, ngành đã chủ động trong việc tiếp xúc, đối thoại với công dân. Nhờ đó, hiệu lực, hiệu quả của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo được tăng cường, giải quyết được nhiều vụ khiếu nại, tố cáo tồn đọng phức tạp, đông người, tránh xuất hiện các “điểm nóng” mới.

NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP

Về nguyên nhân khách quan, Bà Rịa - Vũng Tàu là một trong những tỉnh trọng điểm phát triển kinh tế phía Nam, đi đầu trong việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phát triển kinh tế -xã hội với nhiều dự án xây dựng khu công nghiệp, khu du lịch, khu nhà ở, công trình giao thông… Để thực hiện các dự án này, tỉnh đã từng bước thực hiện việc ban hành các quyết định hành chính về thu hồi đất, phê duyệt kinh phí đền bù có liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Tuy nhiên, do những bất cập, thiếu đồng bộ, thiếu cụ thể, hay thay đổi của pháp luật về đất đai, chính sách bồi thường, giá cả đã dẫn đến phát sinh ngày càng nhiều các vụ việc khiếu nại, tố cáo của công dân. Một số quy định của pháp luật khiếu nại, tố cáo, pháp luật về đất đai và pháp lệnh về thủ tục giải quyết các vụ án hành chính còn có những điểm chồng chéo, mâu thuẫn, không thống nhất, gây khó khăn, lúng túng trong việc xử lý, giải quyết. Có một số trường hợp, cùng một vụ việc nhưng khi tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo địa phương thực hiện, các bộâ, ngành ở Trung ương lại có quan điểm giải quyết khác nhau, gây khó khăn trong việc thực hiện của địa phương.

Về nguyên nhân chủ quan, các cơ quan tham mưu cho UBND cùng cấp ban hành các quyết định hành chính về thu hồi đất, phê duyệt kinh phí đền bù còn nhiều sai sót cả về hình thức lẫn nội dung. Công tác kiểm kê thu hồi đất, tính toán áp giá đền bù của cán bộ làm công tác đền bù còn có sai sót cả về trình tự thủ tục và áp dụng chính sách. Đội ngũ cán bộ làm công tác tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo nhìn chung vừa thiếu về số lượng, vừa yếu về năng lực, trình độ chuyên môn chưa tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ. Báo cáo kết quả xác minh của các cơ quan tham mưu đối với một số vụ việc phức tạp còn biểu hiện tình trạng kết luận chung chung, mang tính hình thức, không kiến nghị dứt khoát phương án giải quyết. Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, các địa phương trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân còn chưa chặt chẽ. Kỷ cương, kỷ luật hành chính trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo ở một vài địa phương chưa nghiêm, có trường hợp cấp trên đã có ý kiến kết luận, quyết định và chỉ đạo giải quyết nhưng cấp dưới không thực hiện hoặc chậm trễ trong việc thực hiện, làm cho người dân bất bình, khiếu nại vượt cấp lên cơ quan cấp trên. Bên cạnh đó, một số đối tượng lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để kích động, dụ dỗ, lôi kéo người khác khiếu nại, tố cáo sai sự thật.

Một khu đất ở phường 10, TP. Vũng Tàu đã có quyết định thu hồi giải phóng mặt bằng để làm đường 51B, nhưng vẫn còn vướng do người dân khiếu nại giá đền bù thấp.

Thực hiện Thông báo kết luận số 130-TB/TW của Bộ Chính trị, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã xây dựng Chương trình hành động với mục tiêu, yêu cầu là tạo sự thống nhất cao về nhận thức trách nhiệm và hành động của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội trong việc thực hiện kết luận của Bộ Chính trị “về tình hình, kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo từ năm 2006 đến nay và giải pháp trong thời gian tới” trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, từ đó đề ra biện pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của các ngành, các cấp. Chương trình hành động này nhằm tăng cường và phát huy trách nhiệm của các cấp ủy Đảng trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, rõ rệt trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân; chủ động xử lý các trường hợp khiếu kiện đông người, phức tạp, không để xảy ra tình trạng khiếu nại, tố cáo đông người vượt cấp lên Trung ương; giải quyết dứt điểm các vụ khiếu nại, tố cáo tồn đọng kéo dài, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.

Chương trình hành động của Ban Thường vụ Tỉnh ủy cũng nêu lên 4 nội dung và các biện pháp thực hiện chủ yếu: Một là, tổ chức quán triệt và xây dựng chương trình hành động cụ thể thực hiện Thông báo kết luận 130-TB/TW của Bộ Chính trị. Hai là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo và các quy định liên quan đến khiếu nại, tố cáo. Ba là, tổ chức, chấn chỉnh công tác tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân đảm bảo kịp thời, có hiệu quả. Bốn là, tập trung giải quyết dứt điểm các khiếu nại, tố cáo tồn đọng, đặc biệt là các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, đồng thời áp dụng đồng bộ các biện pháp để hạn chế khiếu nại, tố cáo phát sinh mới.

Bài, ảnh: Lưu Dương

Bà Bùi Thị Dung, Phó Giám đốc Sở Tài chính:

Cần xem xét cách tính hỗ trợ đất nông nghiệp khi bị thu hồi

Tại điều 43 Nghị định 84/2007/NĐ của Chính phủ chỉ quy định hỗ trợ đối với đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư và đất vườn, ao liền kề với đất ở trong khu dân cư khi Nhà nước thu hồi đất, người dân bị thu hồi đất nông nghiệp không thuộc khu dân cư (chủ yếu là đất ở nông thôn) thì không được hỗ trợ từ 20-50% giá đất ở liền kề, làm cho giá đất bồi thường thấp. Trong khi đó, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chủ yếu là đất nông thôn vì vậy khi thu hồi gây khiếu nại, thắc mắc vì giá đất thấp. Việc tính hỗ trợ từ 20-50% giá đất ở là nhằm mục đích hỗ trợ cho chính thửa đất nông nghiệp bị giải toả, do đó đề nghị Trung ương xem xét quyết định cách tính hỗ trợ đất nông nghiệp khi bị thu hồi là đất tương ứng.

Trong khi chờ Trung ương sửa đổi chính sách hỗ trợ, đề nghị UBND tỉnh trình Thường trực Tỉnh ủy và HĐND tỉnh cho phép áp dụng hỗ trợ 30% đất ở tương ứng thay cho quy định đất ở liền kề để không ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng và giám khiếu kiện về tính công bằng trong áp dụng tính hỗ trợ. Riêng đối với các hộ dân có đất nông nghiệp không thuộc khu dân cư hoặc các hộ sử dụng đất không được bồi thường cần xem xét tính hỗ trợ để bảo đảm ổn định cuộc sống cho người dân có đất bị thu hồi.

Ông Phạm Văn Nghiệp, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường:

Tăng cường đối thoại ở cơ sở

Theo Luật Đất đai năm 2003, công tác giải quyết tranh chấp đất đai bắt buộc phải hoà giải ở cấp xã, phường, thị trấn trước khi cấp có thẩm quyền giải quyết. Vì vậy, đề nghị Chủ tịch UBND cấp huyện, thị xã và thành phố quán triệt cho UBND cấp xã làm tốt công tác này để vận động, giải thích trong nhân dân về chính sách, pháp luật về đất đai, hạn chế các khiếu nại và tranh chấp ngay từ đầu tại cơ sở. Tăng cường công tác đối thoại, giải thích chính sách pháp luật về đất đai trong quá trình giải quyết để khi ban hành quyết định công dân thấy thoả mãn, không khiếu nại. Đây là công tác quan trọng không chỉ cấp tỉnh mà phải làm tốt ngay từ ở cấp huyện, xã.