Hỏi: Bác sĩ có thể cho biết các đường, phương thức lây nhiễm HIV và các biện pháp phòng ngừa cụ thể?

(Nguyễn Hải Anh, TP.Vũng Tàu)

Trả lời: HIV/AIDS lây nhiễm qua 3 đường, đó là: đường máu, đường quan hệ tình dục và đường mẹ truyền sang con.

HIV lây truyền qua đường tình dục:

Trong khi giao hợp sẽ tạo ra rất nhiều vết xước nhỏ mà mắt thường không thể nhìn thấy được. HIV có rất nhiều trong tinh dịch và dịch âm đạo sẽ thông qua các vết xước này để đột nhập vào cơ thể. Những kiểu giao hợp gây nhiều xây xước (qua đường hậu môn) sẽ rất dễ bị nhiễm HIV.

Để phòng chống lây truyền HIV qua đường tình dục, cần thực hiện lối sống lành mạnh, quan hệ thủy chung một vợ một chồng hoặc chỉ quan hệ tình dục với một bạn tình duy nhất; sử dụng bao cao su đúng phương pháp, ngay từ đầu và trong suốt thời gian giao hợp để phòng lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

HIV lây truyền qua đường máu:

Virus HIV lây truyền qua đường máu do: Truyền máu không được sàng lọc HIV; các dụng cụ tiêm chích qua da không được vô khuẩn như dùng bơm kim tiêm, kim xăm, kim xâu tai và các dụng cụ sắc nhọn khác. Người nghiện ma tuý dùng bơm kim tiêm chung; người chăm sóc bệnh nhân AIDS có nguy cơ bị lây nhiễm HIV qua các vết hở rỉ nước khi tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch sinh học của người bệnh hoặc bị kim tiêm đâm phải tay, dao kéo cứa phải tay… do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

Để phòng chống lây truyền HIV qua đường máu, cần bảo đảm 100% các chai máu được sàng lọc HIV trước khi truyền, cũng như kiểm tra tình trạng nhiễm HIV của những người cho máu trước khi lấy máu; khi thực hiện tiêm chích, châm cứu, các thủ thuật qua da, thực hiện thụ tinh nhân tạo… Tuyệt đối phòng ngừa hiện tượng lây chéo xảy ra trong chăm sóc dịch vụ y tế.

HIV lây truyền từ mẹ sang con:

Chúng ta đều biết rằng, một trong ba đường lây truyền HIV chủ yếu là truyền từ người mẹ sang người con qua bánh rau khi có thai, qua máu và dịch âm đạo khi chuyển dạ đẻ, qua sữa khi cho con bú.

Khả năng người phụ nữ nhiễm HIV có thai có thể truyền HIV cho con là 20-30%.

Phụ nữ nhiễm HIV nếu có thai sẽ bị biến chuyển thành bệnh AIDS nhanh hơn những người khác.

Để phòng, chống lây truyền HIV từ mẹ sang con, mỗi nữ thanh niên trong độ tuổi sinh đẻ (từ 18 đến 35 tuổi) cần biết nguy cơ bị lây nhiễm HIV của phụ nữ để áp dụng các biện pháp dự phòng, thực hiện các hành vi an toàn; trước khi kết hôn, trước khi định có thai nên đi xét nghiệm HIV để được tư vấn; khi đã nhiễm HIV, tốt nhất không nên có thai, nếu đã có thai nên phá thai sớm.

Bs. Nguyễn Phạm Hà