Trẻ em là đối tượng rất dễ bị động kinh, người lớn cần quan tâm chăm sóc. Ảnh: TL

Động kinh là những rối loạn kịch phát các chức năng của não như vận động, cảm giác... kèm theo có hoặc không có tình trạng mất ý thức trong vài giây đến vài phút.

Động kinh, phổ biến ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra tỷ lệ mắc bệnh của thế giới là 0,5 - 1,5% dân số. Tỷ lệ này thay đổi tùy từng quốc gia, vùng, miền, dân tộc... Ở Việt Nam có khoảng 2% dân số mắc bệnh, trong đó 60% là trẻ em.

Việc chẩn đoán và điều trị khá công phu, nếu không muốn gặp những biến chứng và di hại khá nặng nề về thể chất lẫn tinh thần. Dưới đây là vài nét về bệnh này.

Các cơn động kinh

Cơn động kinh lớn: Người bệnh đột ngột mất ý thức và có các biểu hiện:

Trợn mắt rồi quay đầu về một hướng, tím tái, ngưng thở, mạch nhanh, đồng tử giãn trong 10 - 30 giây. Đây là giai đoạn co cứng. Giật rung tăng dần, mắt trợn ngược, tiểu tiện, đại tiện vô thức hoặc xuất tinh. Đây là giai đoạn co giật, kéo dài 2 - 3 phút. Thở lại, xuất hiện vài cử động nhưng vẫn mê man, khoảng một phút sau tỉnh hơn song vẫn lú lẫn vài phút... Đây là giai đoạn doãi cơ.

Cơn động kinh nhỏ: Cơn vắng: Đột ngột ngưng mọi hoạt động đang làm dở dang. Một, hai giây sau hoạt động trở lại. Cơn suy giảm trương lực. Cơn giật cơ; Thường gặp ở trẻ nhỏ, có thể giật một nhóm cơ hoặc toàn thân. Ngoài ra, còn có động kinh cục bộ, động kinh tâm thần vận động.

Aûnh hưởng của bệnh

Động kinh có thể gây ra những rối loạn về khí sắc (cảm giác buồn rầu, bất mãn...) và ý thức (hoang tưởng, ảo giác...). Người bệnh có tư duy hỗn độn, cục cằn, dễ kích động và phản ứng mạnh, ác độc dù với lý do nhỏ nhất. Họ không biết mình vô lý mà chỉ đổ lỗi cho người khác, trí nhớ của người bệnh giảm, mất trí, tư duy nghèo nàn và chỉ còn hoạt động bản năng.

Tóm lại, biểu hiện của bệnh động kinh rất phong phú. Tiến triển dần tới mãn tính sẽ gây bất lợi cho thể chất và tinh thần của người bệnh.

Nguyên nhân gây ra động kinh

Nhiễm trùng, nhiễm độc: Vi khuẩn, các độc tố của vi khuẩn và các độc tố khác có thể gây nhiễm trùng, nhiễm độc toàn thân hoặc não. Đó là nguyên nhân quan trọng dẫn tới động kinh, đặc biệt ở các nước đang phát triển.

Những thương tổn ở não do chấn thương, can thiệp sản khoa, ngạt ở trẻ mới sinh, u não...

Ở một số ít trường hợp, bệnh có liên quan tới những gien bị khuyết tật... Nhiều trường hợp không tìm được nguyên nhân gây bệnh.

Phát hiện bệnh

Tới bác sĩ để thăm khám về thần kinh. Tìm hiểu về những phản xạ, cơ lực, trương lực cơ, chức năng cảm giác, dáng đi, tư thế... Làm xét nghiệm máu để kiểm tra khả năng bị nhiễm trùng, nhiễm độc, thiếu máu, đái tháo đường... Đây là những yếu tố có thể gây ra hoặc thúc đẩy những cơn động kinh. Chụp điện não đồ (EEG), chụp cắt lớp bằng máy điện toán (CT), cộng hưởng từ (MRI), chụp positron cắt lớp (PET) hay SPECT.

Điều trị động kinh

Nếu các loại thuống chống động kinh không đưa tới những kết quả thỏa đáng, người bệnh có thể lựa chọn những trị liệu khác như phẫu thuật, giải pháp kích thích dây thần kinh số X hay chế độ ăn sinh ra ketone (nguồn năng lượng chính lấy từ chất béo). Ngoài ra, gia đình và cộng đồng nên quan tâm, chăm sóc, thông cảm, chia sẻ, động viên người bệnh, giúp họ thoát khỏi mặc cảm, yên tâm với các phương pháp điều trị.

Ts. Bs Nguyễn Hữu Toàn