Mỗi năm bệnh tim mạch gây thiệt mạng cho hơn 17 triệu người trên thế giới. Tuy nhiên, bệnh tim lại có thể phòng tránh được và mọi người có thể tự mình giảm thiểu các rủi ro đưa tới bệnh tim cũng như cơn suy tim.

KHI NÀO THÌ CÓ NGUY CƠ BỊ BỆNH TIM MẠCH?

Tăng cholesterol: Cholesterol là chất giống như sáp do gan sản xuất hoặc có trong một vài loại thực phẩm mà ta tiêu thụ. Khi lượng cholesterol trong máu lên quá cao, chúng sẽ bám vào thành động mạch, kể cả động mạch vành. Lòng động mạch hẹp lại, lưu thông máu giảm, đưa tới bệnh tim mạch cũng như các biến chứng khác. Mức độ cholesterol trung bình là dưới 200mg/dl. Để duy trì mức độ cholesterol ở mức trung bình, cần thực hiện một chế độ dinh dưỡng có ít chất béo bão hòa và cholesterol, có nhiều chất xơ, duy trì cân nặng bình thường và vận động cơ thể đều đặn. Mỗi năm, người trưởng thành nên thử mức độ cholesterol trong máu một lần. Nếu cholesterol cao, bác sĩ có thể cho dùng thuốc để hạ cholesterol.

Tăng huyết áp: Huyết áp trung bình nhỏ hơn hoặc bằng 120/80mmHg. Khi huyết áp quá cao, trái tim phải gắng sức nhiều hơn để đưa máu nuôi cơ thể, tim sẽ mau suy yếu, nhất là khi động mạch vành bị tắc nghẽn, không cung cấp đủ ôxy và các chất dinh dưỡng. Có thể duy trì huyết áp ở mức trung bình với nếp sống lành mạnh, dinh dưỡng hợp lý, bớt muối, không hút thuốc lá, thường xuyên vận động cơ thể, tránh mập phì..

Tiểu đường: Đường huyết quá cao (trung bình từ 70mg/dl-125mg/dl) làm các mạch máu cứng, thoái hóa, kể cả động mạch tim. Có tới 3/4 số người bị tiểu đường thiệt mạng vì bệnh tim mạch. Phòng tránh bệnh tiểu đường bằng cách duy trì cân nặng cơ thể trung bình, với chế độ dinh dưỡng cân bằng và với sự vận động cơ thể. Lưu ý là 80% bệnh tiểu đường týp 2 ở người trưởng thành có nguyên nhân do mập phì.

NHỮNG CÁCH ĐƠN GIẢN ĐỂ PHÒNG TRÁNH BỆNH

Mọi người không nên tập hút thuốc vì khói thuốc làm tăng rủi ro bị bệnh tim và cơn suy tim. Chất nicotin trong thuốc lá làm mạch máu co hẹp, cản trở sự lưu thông của máu, làm huyết áp tăng. Nicotin cũng tăng lượng thán khí và giảm ôxy trong máu. Khói thuốc lá làm tăng rủi ro xơ vữa động mạch và tăng các yếu tố làm đông máu. Hậu quả là các bệnh tim mạch, tai biến động mạch não dễ xảy ra. Uống quá nhiều rượu cũng sẽ đưa tới tăng huyết áp, tăng lượng chất béo triglycerid, giảm chất béo tốt HDL, tăng rủi ro xơ vữa động mạch dẫn đến bệnh tim mạch, tai biến não, suy tim.

Béo phì cũng là một tác nhân khiến cho tim phải làm việc nhiều hơn để nuôi khối tế bào to lớn của cơ thể. Lâu ngày, tim sẽ suy yếu. Sức nặng được tính theo chỉ số khối cơ thể (BMI). Để tính BMI, chia sức nặng cơ thể kg cho bình phương chiều cao tính bằng mét: BMI=kg/(m2). Chỉ số từ 18-23 là tốt. Chỉ số càng cao thì số lượng chất béo trong cơ thể càng nhiều. Để giảm nguy cơ béo phì, mỗi người cần một chế độ dinh dưỡng hợp lý với chế độ thực phẩm cân bằng, nhiều loại khác nhau. Ngoài ra cũng nên thường xuyên vận động cơ thể. Mỗi ngày chỉ cần 30 - 45 phút tập luyện là được.

Đời sống luôn luôn có những căng thẳng, nhưng không phải là căng thẳng nào cũng có tác dụng xấu tới sức khỏe. Riêng với bệnh tim mạch, đã có nhiều chứng minh khoa học cho hay stress là một rủi ro lớn của bệnh này, đặc biệt là khi stress mạnh, kéo dài. Do đó, mỗi người hãy cố gắng tự tạo cho mình đời sống tinh thần thoải mái, tránh trạng thái stress và những lo lắng thường ngày.

BS. Nguyễn Phạm Hà