Công nhân đang làm việc trong phân xưởng luyện thép có nguy cơ cao mắc các chứng bệnh liên quan đến bụi.

TÁC HẠI CỦA BỤI ĐỐI VỚI SỨC KHOẺ

Vấn đề tác hại của bụi đối với sức khoẻ người lao động phụ thuộc vào nhiều yếu tố (Độ phân tán, diện tích đặc hiệu, độ hoà tan, điện tích các hạt bụi,…). Song, điều kiện lao động là nhân tố quan trọng nhất quyết định mức độ ảnh hưởng của bụi đối với sức khoẻ và bệnh tật người lao động. Lượng bụi trong không khí càng cao thì nguy cơ ảnh hưởng tới sức khoẻ người lao động càng lớn; thời gian tiếp xúc với bụi trong ngày làm việc càng lâu, càng có hại; những người có tuổi nghề cao dễ bị bệnh hơn những người có tuổi nghề thấp; cường độ lao động càng nặng, lượng thông khí phổi càng lớn thì bụi vào phổi càng nhiều, …

Khi phải tiếp xúc với bụi lâu ngày, người lao động có thể bị mắc các bệnh đường hô hấp, tổn thương ở mắt, tổn thương ở da, thậm chí bụi có thể gây sốt dị ứng (toàn thân)…Tuy nhiên, tác hại lâu dài và nguy hiểm nhất của bụi là bệnh bụi phổi và bệnh nhiễm độc hoá chất dạng bụi. Hiện nay bệnh bụi phổi được được chia làm 3 loại: Các bệnh phổi nhiễm bụi Silic (Silicosis): Thường gặp ở công nhân khai thác mỏ, cơ khí, luyện kim, sản xuất vật liệu xây dựng, … (loại nguy hiểm nhất); Các bệnh phổi nhiễm bụi Silicat (Silicatosis): Khai thác Apatit, bụi sắt, bụi than, bụi nhôm; Các bệnh phổi nhiễm bụi hỗn hợp, vừa do SiO2 tự do, vừa do các loại bụi khác (bệnh bụi than Silic, bệnh bụi Silic Lao, …)

Nhìn chung các bệnh này sẽ tiến triển mãn tính và gây nhiều biến chứng nguy hiểm.

CÁC BIỆN PHÁP DỰ PHÒNG

Việc giảm bụi trong không khí là phương pháp cơ bản để phòng chống các tác hại của bụi. Do đó, các cơ sở sản xuất cần cải tiến quy trình công nghệ (làm ẩm các nguyên liệu trước khi xay nghiền, thay thế phương pháp khoan ẩm, bọc kín các nguồn phát sinh bụi, đặt hệ thống lọc hút bụi, làm ẩm không khí, …), tổ chức tốt hệ thống thông gió, thoáng khí và lọc giữ bụi tại các nơi làm việc.

Người lao động khi làm việc hạn chế tối đa thời gian tiếp xúc với bụi; trang bị đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân (kính mắt, khẩu trang lọc bụi, quần áo chống bụi), thường xuyên vệ sinh nơi làm việc, tránh có thêm nguồn bụi thứ phát, hạn chế thấp nhất sự lan tỏa của bụi ra không khí…

Bên cạnh đó, cần bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho những người phải tiếp xúc thường xuyên với bụi: kiểm tra thường xuyên điều kiện vệ sinh lao động, đo lượng bụi không khí, bố trí thời gian làm việc nghỉ ngơi cho công nhân hợp lý; tăng cường sức khỏe thông qua tập luyện thể dục thể thao, cung cấp vitamin (B1, PP), kiểm tra sức khỏe định kỳ; những người được xác định bị bệnh bụi phổi giai (đoạn I) thì cần chuyển sang làm công việc khác, không tiếp xúc với bụi.

BS. Nguyễn Văn Lên