Từ đầu năm đến nay, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn tỉnh lâm vào cảnh thua lỗ do phải đối phó với hàng loạt biến động của thị trường như: USD mất giá, giá cả đầu vào tăng cao, nguồn lao động khan hiếm... Trước những khó khăn đó, giữa tháng 4 vừa qua, Sở Công thương đã thành lập đoàn khảo sát tình hình xuất khẩu và mạng lưới phân phối hàng hóa, nắm bắt những khó khăn, nguyện vọng của các doanh nghiệp để tìm giải pháp khắc phục. Phóng viên Báo Bà Rịa - Vũng Tàu đã có cuộc trao đổi với ông Đỗ Vân Long, Phó Giám đốc Sở Công thương, trưởng đoàn khảo sát xung quanh vấn đề này.

* Phóng viên: Qua khảo sát, theo đánh giá của ông, khó khăn lớn nhất của các doanh nghiệp trong thời gian qua là gì?

- Ông Đỗ Vân Long: Từ đầu năm đến nay, mặc dù gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn, nguồn lao động, giá cả đầu vào tăng cao… nhưng các doanh nghiệp vẫn cố gắng hoàn thành kim ngạch xuất khẩu đề ra. Theo phản ánh của các doanh nghiệp, khó khăn lớn nhất là không tiếp cận được nguồn vốn tín dụng ở địa bàn. Các doanh nghiệp xuất khẩu thường ký những hợp đồng dài hạn, ổn định lâu dài, trên cơ sở hợp đồng đã ký, mới xây dựng phương án thu mua và vay vốn. Nhưng khi hợp đồng ký kết xong, doanh nghiệp lại không vay được vốn do chính sách thắt chặt tiền tệ của Chính phủ, nhiều ngân hàng hạn chế cho vay. Cụ thể, định mức tín dụng, khoản vay bằng ngoại tệ của các doanh nghiệp xuất khẩu cũng bị hạn chế… Nhưng, để giữ uy tín với bạn hàng và bảo đảm việc làm cho công nhân, nhiều doanh nghiệp bằng mọi cách huy động vốn, thậm chí vay vốn với lãi suất cao để sản xuất theo đúng hợp đồng đã ký. Vì thế, riêng trong quý I có những doanh nghiệp lỗ 2-3 tỷ đồng. Còn những doanh nghiệp may mắn cũng chỉ hòa vốn, hoặc lãi rất ít. Đơn cử như Công ty TNHH Thảo Nguyên, khi vay vốn ngân hàng thì tỷ giá VND/USD là 16. 420 đồng, khi thu mua xong hàng hóa chế biến xuất khẩu, 1 USD thu về chỉ bán được 15.400 VND. Ước tính, Công ty Thảo Nguyên mất gần 3 tỷ đồng. Các doanh nghiệp khác cũng rơi vào tình trạng tương tự. Đây là thực tế khó khăn mà các doanh nghiệp mong muốn các cấp chính quyền, các cơ quan quản lý Nhà nước quan tâm, giúp đỡ. Hầu hết các doanh nghiệp xuất khẩu đề nghị với địa phương có chính sách hỗ trợ, đặc biệt là hệ thống ngân hàng mở rộng định mức cho vay và tiếp tục cho vay bằng ngoại tệ.

Một khó khăn mà các doanh nghiệp đang đối mặt là cạnh tranh thu mua nguồn hàng, đặc biệt là nguồn hàng về hải sản. Trong cơ chế hiện nay, cạnh tranh trên thị trường là việc rất bình thường. Tuy nhiên, vẫn có tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, nhiều doanh nghiệp đẩy giá thu mua nguyên liệu lên cao. Vì thế, Hiệp hội xuất khẩu cần có tiếng nói để tham gia bình ổn giá, cạnh tranh lành mạnh hơn.

Dù gặp khó khăn nhưng nhiều doanh nghiệp ngành chế biến thủy sản vẫn duy trì hoạt động để hoàn thành các hợp đồng đã ký. Trong ảnh: Chế biến hàng xuất khẩu tại Công ty Baseafood. Ảnh: Huỳnh Liên

Riêng đối với ngành nông sản và may mặc, ngoài những khó khăn chung, các doanh nghiệp lại rơi vào tình trạng thiếu nguồn lao động. Hiện nay, sự dịch chuyển lao động của các doanh nghiệp xảy ra thường xuyên, bản thân các doanh nghiệp muốn tăng lương cho công nhân cũng chỉ tăng ở một giới hạn nhất định. Đối với người lao động, ở đâu có lương cao thì họ làm, do đó hiện tượng dịch chuyển lao động tại các doanh nghiệp đang ngày càng phổ biến. Qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy, ngoài giải pháp tăng thu nhập cho người công nhân, nhiều công ty còn đầu tư thêm máy móc để giải quyết vấn đề lao động. Công ty TNHH Nam Long là một ví dụ. Hiện nay, Công ty này đang nhập dây chuyền thiết bị nhằm hiện đại hóa quy trình sản xuất. Với dây chuyền này sẽ bớt phụ thuộc vào lực lượng lao động. Đây cũng là một trong những giải pháp đang được nhiều doanh nghiệp tính đến…

* Theo ông, Nhà nước cần có những giải pháp gì để tháo gỡ những khó khăn trên cho các doanh nghiệp?

- Qua cuộc điều tra khảo sát lần này, Sở Công thương đã tổ chức cuộc họp với các sở, ngành liên quan để tìm phương án tháo gỡ khó khăn, đề xuất một số giải pháp để giúp đỡ các doanh nghiệp. Một trong những giải pháp mà chúng tôi rất quan tâm và đồng tình với doanh nghiệp đó là tiếp cận nguồn vốn tín dụng của Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển, đồng thời kiến nghị với các ngân hàng thương mại tạo điều kiện cho doanh nghiệp xuất khẩu được vay và trảû bằng ngoại tệ để doanh nghiệp cân đối tỷ giá. Bên cạnh đó, Nhà nước cần xem xét lại chính sách thuế giá trị gia tăng, thuế lợi tức... hoặc giãn thời gian nộp thuế, thay vì nộp hàng tháng thì có thể thay bằng biện pháp khác…

* Xin cảm ơn ông!

Thu Thảo
(thực hiện)