Dự án Cảng SP-PSA đang được khẩn trương triển khai xây dựng.

Với việc khởi công xây dựng dự án Hồ Tràm Strip trị giá 4,23 tỷ USD, thu hút vốn đầu tư nước ngoài của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trong tháng 5 đã vươn lên vị trí dẫn đầu trong bảng tổng sắp toàn quốc. Đây là niềm tự hào, nhưng đồng thời cũng là thách thức đối với việc quản lý các dự án đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh.

VỐN ĐĂNG KÝ VÀ THỰC HIỆN ĐỀU TĂNG

Trong 5 tháng đầu năm 2008, trên địa bàn tỉnh có 28 dự án đầu tư nước ngoài được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư. Chỉ riêng số dự án này đã vượt kế hoạch năm 2008 (kế hoạch là 22 dự án). Tổng vốn đăng ký của 28 dự án này là 6.465 triệu USD, vượt 126,4% so với kế hoạch năm. Nếu so sánh với tổng số dự án được cấp phép trên địa bàn, số dự án đầu tư nước ngoài cao hơn so với đầu tư trong nước (24 dự án) chứng tỏ sự kỳ vọng của các nhà đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực kinh tế của Bà Rịa – Vũng Tàu. Tính đến thời điểm này, trên địa bàn tỉnh đã có 218 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn còn hiệu lực là 14,121 tỷ USD.

Các dự án lớn và chiếm tỷ trọng cao cả về số vốn, diện tích lẫn quy mô… vẫn là các dự án du lịch. Dự án khu du lịch Hồ Tràm (vốn Canada) được cấp phép và khởi công ngay trong tháng 5 – 2008 với tổng vốn 4,230 tỷ USD, không chỉ là dự án đầu tư nước ngoài lớn nhất tỉnh mà còn lớn nhất nước trong lĩnh vực du lịch. Đây cũng là dự án vừa được cấp phép đã khởi công ngay. Ông Trần Ngọc Thới, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: Qua khảo sát cho thấy, đến thời điểm hiện tại, tiến độ thi công của dự án này rất nhanh và khẩn trương, hứa hẹn những kết quả tốt nhất so với kế hoạch. Dự án Khu du lịch Good Choice (Hoa Kỳ) với tổng vốn 1,299 tỷ USD giữ vị trí thứ 2. Về công nghiệp, các dự án cảng biển đang thu hút nhiều nhà đầu tư quan tâm. Dự án lớn nhất vừa được cấp giấy phép là Cảng Cái Mép Gemadept Terminal Link (Pháp) với tổng vốn 520 triệu USD.

Trong 5 tháng đầu năm, các dự án có vốn đầu tư nước ngoài đã đưa vào thực hiện 210 triệu USD, đạt 35% kế hoạch (kế hoạch năm 2008 là 600 triệu USD). Tuy nhiên, nếu chỉ xét số vốn góp từ phía nước ngoài là 152 triệu USD thì chỉ đạt 30,4% kế hoạch năm (kế hoạch là 500 triệu USD). Vốn đầu tư thực hiện chủ yếu vẫn tập trung ở các dự án có quy mô lớn như: Thép Posco, khí Nam Côn Sơn, dầu khí Việt – Nga – Nhật, Cảng SP-PSA, Thép Essar Việt Nam, Cảng Quốc tế Sài Gòn, một số dự án sản xuất cơ khí trong khu công nghiệp…

ĐẦU TƯ NHIỀU, TRỞ NGẠI CŨNG NHIỀU

Việt thu hút một lượng lớn vốn đầu tư nước ngoài vào tỉnh trong thời gian gần đây là một tín hiệu đáng mừng, sẽ góp phần lớn vào việc tăng GDP cho tỉnh cũng như tận dụng được ngồn vốn, công nghệ cao, nhân lực quản lý… từ nước ngoài. Thế nhưng, việc tăng mạnh, tăng nhanh về số vốn này đòi hỏi phải có sự phát triển tương đồng của tỉnh về quản lý, hạ tầng cơ sở, nhận thức…

Khó khăn trước hết là về quản lý nguồn vốn, số vốn càng lớn, quản lý càng khó. Trong đó, việc chuyển từ vốn đăng ký sang vốn thực hiện theo đúng phương châm và yêu cầu mà UBND tỉnh đã đề ra khi cấp giấy phép đầu tư đang còn nhiều trở ngại. Bên cạnh một số dự án khởi công nhanh ngay sau khi có giấy phép vẫn còn hàng loạt dự án chậm triển khai. Nếu tính tổng vốn thực hiện từ trước đến hết tháng 5 – 2008 là 3,618 tỷ USD thì mới chỉ chiếm 44,8% so với tổng vốn đầu tư cuối năm 2007 (chưa tính đến hàng loạt dự án lớn vừa được cấp phép trong năm 2008 như Good Choice, Hồ Tràm Strip, Cái Mép Gemandept… Nếu tính cả số này, thì số vốn thực hiện chỉ bằng 25,7%). Nhiều dự án lớn đã được cấp phép nhưng chưa thực hiện được như: Thép không rỉ Thiên Hưng chưa đầu tư xây dựng nhà máy, dự án Khu du lịch Winvest đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng, dự án cảng Sài Gòn SSA đang gia cố nền, nạo vét, dự án cảng Quốc tế Cái Mép, khu du lịch Hồ Tràm Canada… vừa khởi công cuối tháng 5 nên số vốn thực hiện chưa nhiều. Thậm chí, có nhiều dự án đã được cấp phép từ lâu, nhưng vẫn chưa xây dựng nhà máy.

Những dự án triển khai chậm ngoài nguyên nhân từ phía chủ đầu tư, còn có những nguyên nhân chủ quan từ phía quản lý Nhà nước. Giải phóng mặt bằng lâu nay vẫn là khâu khó khăn nhất, lại càng khó khăn hơn đối với nhà đầu tư nước ngoài vì họ không thông thuộc địa hình, phong tục tập quán của người bản địa. Đã rất nhiều nhà đầu tư tìm đến UBND tỉnh để “cầu cứu”. Có thể đơn cử hàng loạt dự án lớn như: Dự án thép Posco bị vướng khi xây dựng đường điện, dự án cảng Quốc tế Cái Mép không có đường nối từ đường 51 vào cảng, KCN Mỹ Xuân A2 đến hẹn giao đất cho nhà đầu tư xây dựng nhà xưởng nhưng chưa giải tỏa xong… Đây là một vấn đề cần sự cương quyết của UBND tỉnh để nhà đầu tư an tâm hơn khi đến với Bà Rịa – Vũng Tàu. Một số vấn đề nữa cũng cần thực hiện ngay từ bây giờ như: Xây dựng hệ thống xử lý rác thải công nghiệp đủ chuẩn, chủ động nguồn nhân lực kỹ thuật cao…

Bài, ảnh: Hồng Nhung