Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương, vừa có buổi nói chuyện với các doanh nghiệp Bà Rịa – Vũng Tàu về “Lạm phát – những giải pháp chống lạm phát và hành động của doanh nghiệp”; phóng viên báo Bà Rịa – Vũng Tàu đã có cuộc trao đổi với tiến sĩ Lê Đăng Doanh xung quanh vấn đề này.

* Ông đánh giá thế nào về hiệu quả của các giải pháp chống lạm phát mà Chính phủ đã đề ra trong thời gian qua?

- Thời gian qua, Chính phủ đã có nhiều nỗ lực thực hiện các giải pháp chống lạm phát. Tuy vậy, những biện pháp về giảm đầu tư công, tiết kiệm chi phí có tác động rất hạn chế. Chính sách giảm nhập siêu cũng được đánh giá là chưa đạt hiệu quả cao. Bằng chứng là 5 tháng đầu năm nay, tổng giá trị nhập siêu còn khá cao. Để vượt qua lạm phát như hiện nay, chúng ta còn phải nỗ lực nhiều hơn nữa.

* Vì sao chính sách này không đạt được kết quả như mong muốn và theo ông, làm thế nào để đạt hiệu quả hơn?

- Tôi cho rằng, một trong những nguyên nhân dẫn đến nhập siêu có phần quan trọng là do tăng giá. Giá lương thực đã tăng 300% trong 3 tháng vừa qua trên thị trường thế giới; giá xăng dầu, sắt thép, phân bón, các mặt hàng khác cũng tăng mạnh… Chúng ta không thể giảm nhập siêu bằng cách không nhập nữa, mà chỉ có thể giảm bằng cách không nhập những mặt hàng chưa thật sự cần thiết như rượu, mỹ phẩm, ô tô… Vấn đề cơ bản là muốn giảm nhập siêu thì phải tăng xuất khẩu, để cân bằng nhập siêu. Có nghĩa là, chúng ta phải đầu tư nhiều hơn nữa để nâng cao xuất khẩu và hạn chế nhập siêu một cách hiệu quả hơn.

* Thực tế cho thấy biện pháp thắt chặt tiền tệ khi đưa vào áp dụng đã nảy sinh mâu thuẫn với chủ trương khuyến khích mở rộng sản xuất hàng hóa. Ý kiến của ông như thế nào về vấn đề này?

- Theo tôi, việc thắt chặt tiền tệ phải có chọn lọc, không phải thắt chặt đối với mọi người, mọi lĩnh vực. Đối với những doanh nghiệp xuất khẩu làm ăn có hiệu quả, phải được cấp tín dụng, vay ngoại tệ để tiếp tục xuất khẩu. Vấn đề là sau khi cho vay rồi, ngân hàng phải theo dõi hiệu quả sử dụng vốn vay, không thể làm theo kiểu cho vay ồ ạt mà không kiểm soát một cách đầy đủ như trước đây.

* Để đối phó với những khó khăn chung về tình hình tài chính hiện nay, theo ông các doanh nghiệp cần phải làm gì?

Trong tình trạng hiện nay, các doanh nghiệp cần tỉnh táo, phát huy nội lực để vượt qua khó khăn. Trong ảnh: Chế biến hạt điều xuất khẩu tại Công ty Cao su Thống nhất. Ảnh: Song An

- Nền kinh tế Việt Nam đang ở giai đoạn khó khăn, nhưng không đến nỗi quá bi đát như một số báo cáo nước ngoài đã nêu. Ví dụ như đồng tiền Việt Nam không thể phá giá đột ngột 100% như trường hợp đồng bath của Thái Lan vào năm 1997. Mặt khác, về vấn đề giá cả, Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục điều hành giá nguyên vật liệu. Cho nên, người dân và các doanh nghiệp có thể tin về trung hạn và dài hạn, nền kinh tế Việt Nam sẽ có tương lai tốt đẹp hơn.

Trong tình hình hiện nay, các doanh nghiệp phải tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả đầu tư; khẩn trương hoàn thành các công trình đầu tư dở dang để đưa vào vận hành; Cấu trúc lại cơ cấu sản xuất hàng hóa và dịch vụ, tránh sản xuất những mặt hàng kém hiệu quả, xem xét lại những thị trường không hiệu quả... Cái gì đã đúng trong ngày hôm qua có thể không đúng trong tình hình hiện nay. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải tỉnh táo, không nên quá tin tưởng vào những lời tô hồng hay bôi đen của các tổ chức nước ngoài; tăng cường trao đổi thông tin, công khai, minh bạch không giấu diếm thông tin, xử lý nhanh các tình huống. Khi cần có những quyết định chuyển hướng đầu tư thì phải giải thích rõ ràng cho người lao động hiểu, nhằm tranh thủ sự đồng thuận và hợp tác của người lao động để duy trì và phát triển doanh nghiệp. Hơn lúc nào hết, trong thời điểm khó khăn này, các doanh nghiệp cần phát huy nội lực, đoàn kết với nhau cùng chia sẻ khó khăn và không nên dựa vào nguồn lực từ bên ngoài.

* Xin cảm ơn ông!

Thu Thảo – Huỳnh Liên
(thực hiện)