Người dân đổ xô đi mua gạo tại siêu thị trong cơn sốt giá gạo tháng 4 vừa qua. Ảnh: Yến Phương

Sau 5 tháng tăng nóng, chỉ số giá tiêu dùng tháng 6 đã hạ nhiệt, ở mức 2,14%, nhờ sự nỗ lực rất lớn của các cơ quan chức năng trong việc tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường và các biện pháp mạnh để bình ổn giá. Thế nhưng, với mức tăng 18,44% trong 6 tháng đầu năm, giá tiêu dùng tăng đã gây ra nhiều hệ lụy trong đời sống kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh nói riêng và cả nước nói chung.

LƯƠNG THỰC, THỰC PHẨM TĂNG CAO

Trong các nhóm hàng hóa, hàng ăn và dịch vụ ăn uống tiếp tục dẫn đầu về tốc độ tăng giá với mức tăng 30,73% trong 6 tháng đầu năm (trong đó, lương thực tăng đến 59,44%). Đây là nhóm mặt hàng liên tục dẫn đầu về mức tăng cao nhất trong nhiều tháng qua. Tại Bà Rịa – Vũng Tàu, một trong 4 địa phương được xác định là luôn có mức tăng giá tiêu dùng cao nhất trong cả nước, chỉ số giá nhóm hàng lương thực, thực phẩm tăng 34,18%, trong đó, riêng giá lương thực tăng tới 75,88%, gấp rưỡi chỉ số chung. Đợt đột biến giá gạo cuối tháng 4 vừa qua, giá các loại gạo trên địa bàn tỉnh tăng gấp đôi trong vòng 2-3 ngày, sau đó hạ nhiệt và giảm dần nhưng đến thời điểm này giá gạo vẫn cao hơn so với thời điểm chưa tăng giá 3.000-5.000 đồng/kg. Hiện giá gạo cao nhất là 18.000 đồng/kg, thấp nhất: 11.000 đồng/kg… Theo đánh giá của Sở Công thương, nguyên nhân chính là do chịu ảnh hưởng tăng giá của các tỉnh miền Tây Nam bộ, và tâm lý lo lắng của người dân qua một số thông tin thất thiệt về tình hình lương thực thế giới, trong nước. Đặc biệt là sự phản ứng chậm của các cơ quan chức năng trong việc điều hành và quản lý thị trường.

Đứng trong số các nhóm hàng tăng giá mạnh trong 6 tháng là nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng với mức tăng 14,34% trong 6 tháng đầu năm. Không chỉ sốt giá mà tình trạng đáng ngại nhất là thiếu nguồn cung ra thị trường. Có những thời điểm, người tiêu dùng dù quen và đặt trước tiền cũng không mua được xi măng, thép, đá… Ông La Văn Thẩm, chủ cửa hàng vật liệu xây dựng trên đường Huyền Trân Công Chúa, TP. Vũng Tàu, cho biết: Đến thời điểm này, tuy các loại vật liệu xây dựng như: thép, gạch, cát, xi măng không còn hiếm hàng như giai đoạn trước đó, nhưng vẫn đứng ở mức giá cao. Hiện tại, cát bê tông: 150.00 đồng/khối, cát xây dựng: 125.000 đồng/khối; xi măng Hà Tiên 1: 73.000 đồng/bao, Holcim: 71.000 đồng/bao, Chinfon: 70.000 đồng/bao. Riêng mặt hàng thép xây dựng, trong tháng 6 đã 3 lần tăng giá, tổng cộng khoảng 1,7 triệu đồng/tấn. Hiện giá thép xây dựng đang đứng ở mức 19,5 triệu đồng/tấn.

Riêng với Bà Rịa – Vũng Tàu, xếp thứ 2 sau nhóm lương thực thực phẩm tăng giá trên địa bàn tỉnh là nhóm dịch vụ giao thông và bưu chính viễn thông (15%).

HỆ LỤY

Các loại thực phẩm giá đã hạ nhiệt hơn trong tháng 6. Tại các chợ trên địa bàn TP. Vũng Tàu, giá thịt heo giảm từ 4.000-5.000 đồng/kg so với tháng trước. Cụ thể, thịt ba rọi: 61.000 đồng/kg, thịt nạc: 65.000 đồng/kg, cốt lết 65.000 đồng/kg, Giá các loại cá biển cũng giảm khoảng 2.000-3.000 đồng/kg. Cá thu 73.000 đồng/kg, cá bạc má 32.000 đồng/kg, tôm bạc 60.000 -100.000 đồng/kg... Riêng các loại thịt bò, giá tăng từ 15.000-20.000 đồng/kg so với tháng trước, nguyên nhân là do nguồn cung không đủ cầu, phải nhập khẩu. Hiện thịt bò có giá từ 80.000 đồng- 140.000 đồng/kg.

Sự tăng giá tiêu dùng quá nóng trong thời gian qua đã ảnh hưởng mạnh đến đời sống kinh tế - xã hội cũng như tình hình sản xuất kinh doanh. Với người dân, cơn sốt gạo trong tháng 4 đã tạo nên một trận “bão” giá trong đời sống. Nhiều gia đình đã nghèo càng thêm khó khăn, phải chắt bóp chi tiêu cho cuộc sống. Đồng lương công nhân ở một số lĩnh vực như chế biến hải sản, may mặc… đã không còn đủ cho những sinh hoạt trong đời sống hàng ngày. Không những thế, “sốt giá” đã tạo nên tâm lý lo ngại, phấp phỏng trong một bộ phận dân chúng. Đây chính là yếu tố có lợi cho những kẻ “đục nước béo cò”, lợi dụng lạm phát để găm hàng, phao tin thất thiệt rồi tung hàng bán kiếm lời.

Giá vật liệu xây dựng tăng cũng khiến nhiều hộ gia đình gặp khó khăn, dở dang trong xây dựng nhà cửa. Anh Nguyễn Đình Minh, ở đường Hoàng Hoa Thám, TP. Vũng Tàu, cho biết: Năm ngoái anh định xây nhà nhưng không được tuổi, đành gửi tiết kiệm đợi sang năm nay. Thế nhưng, đến khi khởi công xây nhà thì giá vật liệu tăng gần gấp đôi, thế là anh không xây được nhà 1 trệt 2 lầu như dự tính. Đã thế lại gặp ngay thời điểm không mua được xi măng, khiến cho thời gian thi công kéo dài thêm 2 tháng, vừa tốn thêm tiền bạc, vừa mất thời gian.

Giá cả tăng cao còn tác động mạnh đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Hầu hết các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đều bị ảnh hưởng bởi lạm phát theo dây chuyền, từ đầu vào đến đầu ra. Theo báo cáo của Sở Công thương, giá nguyên liệu cho sản xuất, đặc biệt là cho hàng xuất khẩu, tăng rất cao (từ 50-60% so với cuối năm 2007), ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và lợi nhuận của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu phải đàm phán giảm bớt đơn hàng, thậm chí phải hủy hợp đồng. Sản xuất công nghiệp bị đình đốn cũng do giá nguyên liệu đầu vào tăng mạnh và thiếu hàng. Nhiều doanh nghiệp không thể tăng lương cho người lao động nên số lượng lao động bỏ nhà máy tăng đến 20-30%.

NHỮNG GIẢI PHÁP KIỀM CHẾ?

Để kiềm chế lạm phát, trong thời gian qua Chính phủ đã thực hiện nhiều biện pháp đồng bộ như chính sách thắt chặt tiền tệ, thu hút tiền trong lưu thông… Bộ Công thương phối hợp với Bộ Tài chính rà soát lại cân đối cung cầu 10 mặt hàng thiết yếu và thực hiện kiểm tra đối với việc hình thành giá thép, giá than, cước vận chuyển giao hàng của Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam, giá xi măng, phân bón, điện để tránh độc quyền, tăng giá bất hợp lý. Đồng thời, Tổ điều hành kiềm chế lạp phát cũng yêu cầu các ngành hàng dược phẩm, phân bón, thép, mía đường… chú trọng phát triển mạng lưới phân phối của mình để chủ động điều hành thị trường.

Đời sống của lao động ngành may bị ảnh hưởng nhiều bởi giá cả tăng cao.

Đồng hành với những giải pháp của Chính phủ, trong thời gian qua, Bà Rịa - Vũng Tàu đã thực hiện nhiều giải pháp bình ổn giá như: tăng cường kiểm tra niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết. Sở Tài chính phối hợp với Sở Giao thông - Vận tải, Cục thuế tỉnh đề nghị các đơn vị vận tải đã đăng ký khai thác vận tải bằng ôtô có trụ sở hoặc chi nhánh đóng trên địa bàn tỉnh kê khai giá cước, niêm yết giá cước và kiểm tra thực hiện giá cước vận tải bằng ôtô… Ban chỉ đạo bình ổn giá đã yêu cầu các ngành chức năng có liên quan, UBND các huyện thị, thành phố xây dựng kế hoạch bình ổn giá nhằm giữ vững tình hình giá cả. Đặc biệt, để kịp thời đối phó với các tình huống biến động giá cả cũng như khan hiếm hàng xảy ra trên địa bàn tỉnh, giữa tháng 6 Sở Công thương đã đề xuất với UBND tỉnh các biện pháp dự trữ lương thực và hàng hóa với kinh phí khoảng 200 tỷ đồng; một số doanh nghiệp trên địa bàn cũng đã cam kết không tăng giá sản phẩm hoặc điều chỉnh giảm giá.

Theo dự báo của Sở Công thương, trong những tháng tiếp theo, cùng với thuận lợi đồng USD tăng giá, tình hình sản xuất kinh doanh dần ổn định và tiếp tục tăng trưởng trở lại. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 6 tăng thấp so với các tháng trước là một tín hiệu đáng mừng. Tuy nhiên, nếu giá xăng dầu và một số nguyên liệu nhập khẩu tiếp tục tăng thì việc thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2008 sẽ gặp khó khăn, đặc biệt là các doanh nghiệp địa phương có khả năng không hoàn thành kế hoạch xuất khẩu một số mặt hàng chủ lực như : tiêu, điều, giày da, tháp gió, cao su, may mặc…

Bài, ảnh: Hà Phan - Yến Phương

Ông Hồ Văn Niên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh:

Quản lý chặt giá cả các mặt hàng thiết yếu

Để thực hiện tốt việc bình ổn giá, yêu cầu ngành công thương không để xảy ra tình trạng tăng đột biến về giá cả hàng hóa dịch vụ, hạn chế việc tùy tiện tăng giá, ép giá vào những ngày nghỉ cuối tuần, ngày lễ. Ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn có kế hoạch phối hợp với ngành y tế và các ngành có liên quan duy trì kiểm soát tình hình dịch bệnh trên gia súc, gia cầm cũng như việc vận chuyển gia súc, gia cầm. Bên cạnh đó, lực lượng quản lý thị trường cần tăng cường công tác thanh, kiểm tra nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng sự biến động của thị trường để tăng giá bất hợp lý, đầu cơ, găm hàng, đẩy giá lên cao. Các mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống, như thức ăn gia súc, thủy sản, xăng, dầu, vật liệu xây dựng, thuốc chữa bệnh sẽ được đặc biệt quan tâm kiểm soát giá từ nay đến cuối năm.

Ông Lưu Đức Lục, Trưởng ban quản lý chợ Vũng Tàu:

Khó giảm giá do không kiểm soát chặt

Trong thời gian qua, cơ quan quản lý thị trường vẫn chưa kiểm soát chặt chẽ khâu lưu thông hàng hóa trên thị trường nên việc giảm giá rất khó thực hiện. Hầu hết hàng hóa vẫn do tư thương đảm nhận nên buôn bán theo quan hệ cung cầu, do đó vào các ngày nghỉ lễ, tết, giá thường bị đẩy lên cao.