Lãnh đạo UBND tỉnh ký thỏa thuận về thay đổi nhà thầu tư vấn cho dự án hệ thống thoát nước thải TP. Vũng Tàu sử dụng nguồn vốn ODA của Pháp.

Việc ứng xử đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hiệu quả kinh doanh. Thế nhưng, nhiều doanh nhân Việt Nam đành chấp nhận thua thiệt vì kém hơn đối thủ cạnh tranh nước ngoài về giao tiếp. Điểm yếu này cần được khắc phục ngay, nhất là trong bối cảnh nước ta đã hội nhập kinh tế quốc tế.

THUA VÌ E DÈ, NGẦN NGẠI

Tại hội thảo về “Nâng cao kỹ năng ứng xử trong quản lý và kinh doanh” do Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu khoa học giáo dục Trí Việt tổ chức mới đây, tiến sĩ Phạm Vũ, giảng viên thuộc Công ty chuyên ngành Tư vấn đào tạo Spectrum Knowledge, California - Mỹ đã cho biết: Người Mỹ gốc Á có trình độ học vấn cao nhất trong các nhóm sắc tộc tại Mỹ và có thể chiếm tới 30% lao động trong các doanh nghiệp mạnh nhất tại đây. Thế nhưng, họ chỉ chiếm 1% trong giới lãnh đạo của nước này.

Sự thua thiệt này được đánh giá bởi nhiều yếu tố, về sắc tộc, các giá trị truyền thống, chiều cao… nhưng vấn đề ứng xử, giao tiếp trong kinh doanh chính là một yếu tố quan trọng nhất. Theo ông Phạm Vũ, người Việt có khả năng nhạy bén để nhận biết được vấn đề, hiểu được vấn đề và đoán được nhanh ý nghĩ của người đối diện, thế nhưng họ lại hạn chế về kỹ năng diễn đạt. Nhiều người rất khó khăn khi thể hiện những suy nghĩ, sáng kiến của mình. Do vấn đề văn hóa dân tộc, người Việt thường thụ động hơn so với các đối tác nước ngoài. Chính vì vậy mà những giá trị tiềm ẩn của doanh nhân và doanh nghiệp không được bộc lộ, các đối tác không thấy được khả năng của người giao tiếp nên từ chối các hợp đồng làm ăn.

Thái độ e dè và ngần ngại cũng làm cho nhiều doanh nghiệp bỏ lỡ những cơ hội “ngàn vàng” trong kinh doanh. Chỉ cần chậm quyết định một giây là đã có thể bị những đối tác nước ngoài cạnh tranh mất. Vốn ngoại ngữ thiếu và yếu cũng làm cho doanh nhân mất tự tin khi giao tiếp với đối tác nước ngoài. Cũng có khi, chỉ vì bất đồng ngôn ngữ và văn hóa dẫn đến sự hiểu lầm, làm thiệt hại hàng triệu đô la trong những hợp đồng kinh tế.

HÀNH TRANG ĐỂ TỰ TIN

Theo ông Phạm Vũ, năng động và thể hiện mình nhiều hơn là cách tốt nhất để có được những cơ hội làm ăn với người nước ngoài, đặc biệt là với người châu Âu và châu Mỹ. “Với người Mỹ, bạn muốn gì thì phải đề xuất. Nếu không, họ coi như bạn đã hài lòng với công việc hiện tại hoặc không có gì trong đầu cả. Vì thế, bạn không nên có thái độ tự ti mà phải tự tin về trình độ, năng lực của mình và thể hiện nó bằng lời nói và hành động cụ thể” – ông Vũ nói.

Tuy nhiên, muốn có được sự tự tin, các doanh nhân cần trang bị cho mình rất nhiều “bảo bối”. Trước hết, đó là nghệ thuật kinh doanh, trong đó chú trọng phương thức mềm dẻo khi tiếp cận với mọi đối tượng khác nhau. Ông Trần Ngọc Trinh, Giám đốc Công ty cổ phần Thương mại tổng hợp Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết: Đối với mỗi đối tác cần có một phương pháp tiếp cận khác nhau. Với người Âu, Mỹ, thì cởi mở và thẳng thắn là nguyên tắc kinh doanh bắt buộc. Đối tượng này rất coi trọng sự tín nhiệm và đòi hỏi tính an toàn cao, vì vậy doanh nhân Việt Nam nên nhờ những tổ chức có uy tín như VCCI, Đại sứ quán… giới thiệu khi tiếp xúc với họ, để thuận lợi hơn cho việc ký kết hợp đồng. Còn đối với các đối tác châu Á, sự thương lượng chắc chắn sẽ khó khăn hơn vì họ tính toán kỹ hơn. Công ty cổ phần Thương mại tổng hợp tỉnh đã từng gặp những hợp đồng phải bàn thảo nhiều lần mới đưa đến kết quả cuối cùng. Với đối tượng này, cần để họ hiểu rõ những lợi ích trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và chuẩn bị tinh thần bàn thảo nhiều lần.

Năng lực của chính bản thân doanh nghiệp cũng là yếu tố tạo nên sự tự tin cho doanh nhân. Ông Lưu Ngọc Thanh, Giám đốc Công ty cổ phần gạch ngói gốm xây dựng Mỹ Xuân cho rằng: Sở dĩ công ty coi trọng các chứng chỉ, kể cả trong nước và quốc tế là do đây chính là thước đo rõ ràng nhất về năng lực doanh nghiệp và sản phẩm của doanh nghiệp. Những chứng chỉ sẽ làm cho đối tác tin tưởng vào chất lượng sản phẩm của công ty hơn, còn với nhân viên của công ty cũng sẽ coi trọng sản phẩm của chính mình làm ra và hết lòng vì nó.

Nắm rõ luật pháp trong nước và quốc gia mình muốn tiếp cận cũng là yêu cầu cần thiết. Luật sư Vũ Bá Thanh, Trưởng đoàn Luật sư Bà Rịa – Vũng Tàu cho biết: Đã có nhiều vụ kiện tụng đa quốc gia, trong đó phần... thua thường nghiêng về phía doanh nhân Việt Nam vì không hiểu hết luật pháp nước ngoài.

Ông Hoàng Đức Thảo, Giám đốc Công ty Thoát nước đô thị Bà Rịa - Vũng Tàu cũng chia sẻ kinh nghiệm: Sự tham gia vào các hợp đồng kinh tế phi biên giới là cách thức hiệu quả nhất để nâng tầm doanh nghiệp. Gần chục năm qua, Công ty Thoát nước đô thị tỉnh đã thực hiện nhiều hợp đồng vốn ODA với nhiều nước khác nhau trên thế giới như Pháp, Thụy Sĩ, Hà Lan…, và qua mỗi hợp đồng là một bài học kinh nghiệm giúp doanh nghiệp bản lĩnh hơn, tự tin hơn.

Bài, ảnh: Hồng Nhung