Lễ hội Dinh Cô (thị trấn Long Hải, huyện Long Điền) sẽ được nâng cấp thành lễ hội văn hóa du lịch để thu hút khách. Trong ảnh: Lễ rước bài vị Cô tại lễ hội Dinh Cô

Nghị quyết 05 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển kinh tế du lịch đến năm 2010 và tầm nhìn đến 2015 đặt mục tiêu đến năm 2010 ngành du lịch sẽ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Mục tiêu này đặt ngành du lịch trước những thách thức không nhỏ về vấn đề nhân lực, tiến độ bàn giao mặt bằng cho các dự án, nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện mức chi tiêu của du khách.

THÁCH THỨC TỪ SỰ PHÁT TRIỂN

Theo Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, tính đến tháng 7-2008 toàn tỉnh có 126 dự án đầu tư vào lĩnh vực du lịch trên diện tích 2.950 ha, với tổng vốn đăng ký đầu tư hơn 14.933 tỷ đồng và gần 6,3 tỷ USD. Trong số này có 15 dự án đã hoạt động, 31 dự án đang xây dựng, 40 dự án đang làm thủ tục đền bù, giải phóng mặt bằng... Điều đáng chú ý là nhiều dự án trong số này đã được cấp phép từ mấy năm nay nhưng tiến độ triển khai rất chậm do vướng công tác đền bù, giải phóng mặt bằng. Nếu căn cứ vào kế hoạch đăng ký ban đầu của các dự án này thì đến nay nhiều dự án đã phải được đưa vào hoạt động. Thế nhưng đến nay, nhiều dự án vẫn phải nằm chờ được giao mặt bằng để khởi công.

Một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của ngành du lịch là chất lượng nguồn nhân lực. Tính đến hết năm 2007, toàn tỉnh có 8.650 lao động làm việc trong ngành du lịch, trong đó 4.530 người có trình độ từ công nhân kỹ thuật đến cao đẳng và đại học. Tuy nhiên, đội ngũ này vẫn còn nhiều hạn chế về trình độ, kỹ năng và thái độ phục vụ. Đội ngũ lao động chưa qua đào tạo chuyên môn còn chiếm tỷ lệ lớn, chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường, nhất là thị trường du lịch quốc tế.

Dự báo, từ năm 2008 đến năm 2010 ngành du lịch Bà Rịa-Vũng Tàu cần khoảng 12.000 lao động đã qua đào tạo để phục vụ cho khoảng 80 dự án du lịch, trong đó phần lớn là các dự án có chuẩn cao. Đây là một thách thức không nhỏ với các doanh nghiệp và cả ngành du lịch trong việc đào tạo, tuyển dụng lao động vì hiện nay trên địa bàn tỉnh chỉ có trường Trung học Nghiệp vụ Du lịch Vũng Tàu đào tạo lao động cho ngành. Trung bình mỗi năm trường này đào tạo được khoảng 2.000 học viên từ trình độ sơ cấp đến trung cấp, trong đó trình độ trung cấp khoảng 700-750 học viên. Vài năm gần đây, có khoảng 50% trong số 2.000 học viên này là người Bà Rịa-Vũng Tàu. Tuy nhiên, trên thực tế do thu nhập của lao động trong ngành này không cao nên có nhiều học viên ra trường nhưng không làm trong ngành, một số khác sau một thời gian làm việc trong ngành lại bỏ đi làm nghề khác.

Hiện nay, lượng khách đến Bà Rịa-Vũng Tàu ngày càng tăng cao nhưng phần lớn là khách nội địa và có mức chi tiêu thấp, trong khi lượng khách quốc tế còn chiếm tỷ trọng nhỏ. Nếu tính chi tiêu căn cứ vào doanh thu du lịch và lượt khách thì bình quân mỗi du khách đến Bà Rịa - Vũng Tàu chi tiêu chưa đến 200 ngàn đồng cho một chuyến du lịch. Chẳng hạn, 7 tháng đầu năm 2008 có 5,06 triệu lượt du khách đến Bà Rịa-Vũng Tàu, doanh thu du lịch đạt 843 tỷ đồng, tương đương mỗi du khách chi tiêu hơn 166 ngàn đồng. Nguyên nhân một phần là do chúng ta chưa có nhiều sản phẩm du lịch hấp dẫn, đặc trưng để giữ chân du khách ở lại dài ngày và cũng thiếu nơi vui chơi, giải trí để du khách có điều kiện để chi tiêu.

NHỮNG GIẢI PHÁP KHẢ THI

Dự kiến giai đoạn 2006 – 2010 toàn tỉnh đón 31,59 triệu lượt du khách, đạt doanh thu 6.510 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 14,1%. Giai đoạn 2006-2010 đưa vào khai thác 79 dự án du lịch và đến năm 2015 sẽ đưa vào khai thác thêm khoảng 27 dự án, trong đó có các dự án mang tính cạnh tranh cao, tạo sự bứt phá cho ngành du lịch của địa phương. (Trích Nghị quyết của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển kinh tế du lịch đến năm 2010 và tầm nhìn đến 2015)

Nhằm giải quyết những vướng mắc nêu trên, Nghị quyết 05 đưa ra nhiều mục tiêu và giải pháp, trong đó khẳng định từ nay đến năm 2010 phải bàn giao xong mặt bằng cho các dự án lớn để chủ đầu tư khởi công xây dựng, kiên quyết thu hồi các dự án đã được bàn giao mặt bằng nhưng không triển khai. Tỉnh sẽ ưu tiên thu hút các nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm để thực hiện các dự án lớn như Khu du lịch lâm viên văn hóa núi Dinh, khu du lịch lâm viên văn hóa núi Minh Đạm, khu du lịch Hoa Anh Đào và các khu du lịch tại Côn Đảo; đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng giao cho nhà đầu tư, cải thiện môi trường đầu tư và thủ tục hành chính để đẩy nhanh việc chuyển vốn đăng ký sang vốn thực hiện các dự án, nhất là các dự án lớn như Sài Gòn Atlantis, Hồ Tràm Strip, vườn thú bán hoang dã Safari Bình Châu…

Đối với nguồn nhân lực, thời gian tới, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tiếp tục điều tra, phân loại trình độ lao động trong ngành để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ tay nghề của lao động, trong đó chú trọng đào tạo công nhân lành nghề ở tất cả các khâu dịch vụ. Về lâu dài, Bà Rịa-Vũng Tàu sẽ thu hút, kêu gọi các nhà đầu tư mở trường đại học du lịch trên địa bàn tỉnh để đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng cho ngành du lịch. Riêng về sản phẩm du lịch, tỉnh sẽ nâng cấp các lễ hội truyền thống như Dinh Cô, Trùng Cửu, lễ hội đình thần Thắng Tam, Nghinh Ông… thành lễ hội văn hóa du lịch để thu hút khách. Một số dự án du lịch lớn đã được khởi công xây dựng như Trung tâm hội nghị triển lãm TP. Vũng Tàu, dự án phức hợp Hồ Tràm Strip, cáp treo núi Lớn - núi Nhỏ... và đi vào hoạt động trong vài năm tới sẽ cơ bản đáp ứng được nhu cầu vui chơi, giải trí của du khách và sẽ là những điểm lưu giữ khách ở lại lâu hơn.

Bài, ảnh: Nguyễn Đức