Bãi tập kết phế liệu thép của Công ty cổ phần thép Thép Việt chưa được xử lý nền đúng quy định.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 7 dự án thép đi vào hoạt động, thế nhưng chưa có một nơi nào xử lý chất thải rắn và nguy hại. Do vậy, các doanh nghiệp phải tự quản lý nguồn rác thải này và nằm ngoài sự kiểm soát của các cơ quan chức năng.

XỈ THÉP – DOANH NGHIỆP TỰ QUẢN?

Ông Lê Tân Cương, Trưởng phòng Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết: Xỉ thép là một thành phần thép bị ôxi hóa phát sinh trong quá trình cán chiếm khoảng 2,8% tổng lượng nguyên liệu thép đầu vào. Công nghệ sản xuất càng cao thì lượng xỉ thép càng ít hơn. Thông thường, xỉ thép sẽ được tái sinh, dùng làm nguyên liệu cho ngành luyện thép. Thế nhưng do quy trình tái sinh này đòi hỏi công nghệ cao, tốn kém nên không nhà máy nào tại Bà Rịa – Vũng Tàu tái sử dụng xỉ thép. Chính vì vậy, doanh nghiệp không giữ lượng xỉ thép này lại nhà máy mà xem đó là phế thải.

Theo quy định, toàn bộ số xỉ thép phải được cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ và phải “theo” đến công đoạn xử lý sau cùng bởi vì loại “sản phẩm” này được coi là chất thải rắn công nghiệp. Hơn thế nữa, trong tổng số lượng xỉ thép này, có một phần lẫn dầu nhớt, được liệt vào dạng chất thải rắn nguy hại, phải được thu gom và xử lý tại các nhà máy có công nghệ cao. Nếu phải chôn lấp, thì loại xỉ thép này phải có quy trình và nơi chôn lấp riêng vì tính không phân huỷ của nó. Còn để chúng tự do ở môi trường bình thường sẽ làm ảnh hưởng đến nguồn nước nghiêm trọng và lâu dài. Vậy nhưng hiện nay, ngay chính các doanh nghiệp “sản xuất” ra xỉ thép cũng không quản lý được đến khâu xử lý cuối cùng vì họ đã “mua đứt bán đoạn” cho những người có nhu cầu ngay sau khi xỉ thép “ra đời”.

Ông Lê Minh Châu, Trưởng Ban Quản lý các khu Công nghiệp tỉnh (KCN) cho biết: Xỉ thép tuy là phế liệu của ngành sản xuất thép nhưng lại là nguyên liệu đầu vào khá đắt hàng của một số ngành khác, như vật liệu xây dựng. Vì vậy, xỉ thép thải ra đến đâu có người đến tận doanh nghiệp mua đến đó. Hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp đều “xử lý” phế liệu thép theo dạng này.

PHẾ LIỆU THÉP – CHƯA XỬ LÝ TRIỆT ĐỂ

Quản lý phế liệu thép cũng còn nhiều vấn đề đáng bàn. Trên địa bàn tỉnh hiện có 2 đơn vị luyện thép, sử dụng nguyên liệu thép phế liệu nhập khẩu là Nhà máy thép Phú Mỹ (thuộc Công ty Thép Miền Nam) và Công ty cổ phần thép Thép Việt. Cả 2 nhà máy này đều có công suất sản xuất vào hàng đầu của cả nước.

Bãi tập kết phế liệu thép của nhà máy thép Phú Mỹ (thuộc Công ty Thép miền Nam) nằm ngay bên sông Thị Vải nhưng chưa hoàn thành hệ thống xử lý nước mưa thu gom chảy tràn.

Ông Lê Tân Cương cho biết, theo quy định thì doanh nghiệp phải bảo đảm việc quản lý lượng phế liệu thép đầu vào để không gây ảnh hưởng đến môi trường. Cụ thể là nơi tập trung thép phế liệu phải có nền tráng xi măng hay nhựa đường, phải có hệ thống thu gom nước mưa chảy tràn và có hệ thống xử lý nước mưa phù hợp với điều kiện bình thường trước khi thải ra môi trường nhằm giảm thiểu tối đa việc ngấm ôxít sắt vào đất và nước. Thế nhưng, cả 2 nhà máy này hiện nay đều chưa bảo đảm các điều kiện về môi trường theo đúng quy định. Công ty Thép Miền Nam hiện đã có nền tráng nhựa đường và hệ thống thu gom nước mưa chảy tràn, thế nhưng lại chưa có hệ thống xử lý nước mưa thu gom được. Còn tại Công ty cổ phần thép Thép Việt, thép phế liệu được đặt ngay trên nền đất, trong khuôn viên của doanh nghiệp, không có nền tráng xi măng, không có hệ thống xử lý. Lý giải vấn đề này, ông Trịnh Văn Nam, Trưởng Ban Dự án Công ty cổ phần thép Thép Việt cho biết: Công ty Thép Việt đã chuẩn bị xây dựng bãi tập kết từ rất lâu, thế nhưng trên phần đất để xây dựng bãi tập kết còn hai hộ dân vẫn đang sinh sống mà các cơ quan chức năng không giải tỏa được. Hệ thống điện mà các hộ dân này sử dụng lòng thòng từ ngoài vào ngay giữa bãi tập kết phế liệu thép, rất nguy hiểm. Công ty đã có đơn đề nghị hỗ trợ nhiều lần nhưng vẫn chưa được giải quyết. Giấy cam kết hoàn thành bãi tập kết với đầy đủ hệ thống xử lý nước mưa, nền không thấm nước mà công ty này đã ký với Sở Tài nguyên -Môi trường (30-7-2008) nay đã hết thời hạn nhưng bãi tập kết thép vẫn chưa thấy đâu.

CẦN QUẢN LÝ CHẶT CHẼ HƠN

Hiện nay, việc quản lý môi trường tại các KCN vẫn do Sở Tài nguyên và Môi trường đảm nhiệm. Mặc dù Chính phủ đã ban hành Nghị định 29/2008/NĐ-CP ngày 14-3-2008 về khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế theo đó Ban Quản lý các KCN sẽ quản lý nhà nước về môi trường tại các KCN nhưng do chưa có sự uỷ quyền của UBND tỉnh nên chưa thực hiện được. Ông Lê Minh Châu cho biết: Do trước đây nhiệm vụ quản lý môi trường không thuộc thẩm quyền của Ban quản lý các KCN nên Ban chỉ theo dõi và thấy rõ những bất cập trong công tác này nên đã có văn bản trình UBND tỉnh và đưa ra phương án giải quyết sau khi tiếp quản công tác quản lý nhà nước về môi trường tại các KCN nói chung. Trong khi đó, một lãnh đạo của Sở Tài nguyên và Môi trường thừa nhận, do nhân lực mỏng mà khối lượng công việc nhiều nên việc quản lý môi trường, trong đó có việc xử lý rác thải tại các nhà máy thép, đã không đạt hiệu quả như mong muốn. Thiết nghĩ, cần có sự phối hợp chặt chẽ trong công tác quản lý giữa các cơ quan chức năng, đồng thời phải xử lý mạnh tay hơn để việc quản lý phế thải ngành thép đi vào nề nếùp . Việc này cũng nhằm đón đầu những dự án thép lớn đang khởi công xây dựng, tránh những tổn hại môi trường cho tương lai sau này.

Bài, ảnh: Yến Phương

Ông Lê Minh Châu, Trưởng ban Quản lý các KCN tỉnh: Cần phân cấp quản lý xỉ thép Tuy xỉ thép là rác thải công nghiệp của ngành sản xuất thép nhưng lại là nguyên liệu đầu vào của một số ngành công nghiệp khác. Những đơn vị đến mua xỉ thép tại các KCN trên địa bàn tỉnh BR-VT thường ở tận Đồng Nai, TP. Hồ Chí Minh… nên các cơ quan quản lý của tỉnh không thể lên tận đó để kiểm soát. Trong khi đó, theo luật thì các ngành chức năng phải quản lý loại “phế thải” này đến khâu cuối cùng. Như vậy, cần có sự phối hợp và phân cấp quản lý nhà nước cấp địa phương và cấp ngành để “theo tới cùng” việc xử lý.