Các doanh nghiệp xuất khẩu đang phải đối mặt với nhiều khó khăn. Trong ảnh: Chế biến hàng xuất khẩu tại Công ty TNHH Hải Long.

Năm 2008 là năm khó khăn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu. Khủng hoảng tài chính đã ảnh hưởng đến sức mua và sức bán, nguyên liệu đầu vào tăng cao, đồng USD mất giá… khiến nhiều doanh nghiệp thu hẹp sản xuất. Tuy vậy, các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực để hoàn thành kế hoạch đề ra.

ĐỐI MẶT VỚI NHIỀU KHÓ KHĂN

Hiện nay, toàn tỉnh có 85 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu, trong đó có 56 doanh nghiệp lớn, có kim ngạch xuất khẩu từ 1 triệu USD/năm trở lên. Trung bình mỗi năm kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp này đạt hơn 800 triệu USD (trừ dầu khí). Từ đầu năm đến nay, kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh 844 triệu USD, đạt 97,33% kế hoạch năm và tăng 39% so với cùng kỳ năm trước.

Nếu chỉ nhìn vào con số trên thì hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp đang “ ăn nên làm ra”. Tuy nhiên, hầu hết các chỉ tiêu đạt được đều nằm ở những tháng đầu năm. Hơn 3 tháng trở lại đây, tình hình xuất khẩu gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là tháng 11 này. Ngành hàng chịu nhiều tác động bất lợi nhất trong thời gian qua là nông sản. Bà Phan Thị Thanh Dung, Trưởng phòng Xuất nhập khẩu, Công ty cổ phần Du lịch Bà Rịa-Vũng Tàu cho biết: Từ đầu năm đến nay, công ty đã phải đối phó với diễn biến hết sức phức tạp của thị trường. Ban đầu là tỷ giá ngoại tệ liên tục tụt giảm, tiếp đến là chính sách thắt chặt tiền tệ. Những thay đổi về chính sách cho vay USD đối với xuất nhập khẩu…. khiến doanh nghiệp không theo kịp và bỏ lỡ cơ hội vay vốn. Hơn thế, công ty kinh doanh 2 mặt hàng: Cà phê và hạt tiêu, những mặt hàng phụ thuộc hoàn toàn vào thời vụ, khi mùa vụ tới thì diễn biến thị trường và tỷ giá hối đoái thất thường theo hướng bất lợi cho doanh nghiệp, nhất là thời điểm từ tháng 7 trở lại đây. Do vậy, kinh doanh xuất khẩu của doanh nghiệp rất khó khăn. Sản lượng xuất khẩu trong các tháng gần đây tụt giảm trầm trọng so với cùng kỳ năm trước. Trong tháng 10, công ty không ký được một hợp đồng xuất hàng nào. Tháng 11, công ty chỉ thực hiện được 190.000 USD, giảm hơn 800.000 USD so với tháng 11-2007. Tổng kim ngạch xuất khẩu từ đầu năm đến nay của công ty hơn 7,4 triệu USD, đạt kế hoạch đề ra, nhưng không đạt hiệu quả lợi nhuận.

Không riêng Công ty cổ phần Du lịch Bà Rịa-Vũng Tàu, hầu hết các doanh nghiệp tham gia xuất khẩu trên địa bàn tỉnh đều gặp nhiều khó khăn như: đối tác giảm hợp đồng đặt hàng do nhu cầu thị trường suy giảm; hàng tồn nhiều không xuất được làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm dẫn đến tăng chi phí lưu trữ và bảo quản hàng hóa.

KHAN HIẾM LAO ĐỘNG

Lợi nhuận giảm, lương công nhân cũng giảm theo nên Công ty cổ phần may xuất khẩu Vũng Tàu phải dùng quỹ bình ổn thu nhập để hỗ trợ công nhân. Trong ảnh: May hàng xuất khẩu tại Công ty cổ phần may xuất khẩu Vũng Tàu.

Ngoài những khó khăn trên, các doanh nghiệp may giày xuất khẩu còn phải đối mặt với nguy cơ thiếu lao động. Ông Dương Ngọc Điệp, Phó Giám đốc Công ty cổ phần An Phát cho biết: Cái khó nhất hiện nay là lao động. Trước đây khi còn là xí nghiệp, công ty có 1.000 lao động nhưng khi chuyển sang công ty cổ phần chỉ còn 800 lao động. Từ đầu năm đến nay, công ty đã có 106 người tự ý bỏ việc, hiện còn hơn 400 lao động. Đơn hàng nhiều nhưng lao động không có, công ty phải tìm đầu mối gia công ở các tỉnh Vĩnh Long, Tây Ninh…, thậm chí ra các tỉnh miền Trung như Đà Nẵng, nên rất tốn kém và vất vả.

Cũng trong tình trạng tuyển dụng lao động khó khăn, Công ty TNHH sản xuất giày Uy Việt có 2 xưởng với 6 dây chuyền sản xuất, năng lực sản xuất khoảng 3 triệu đôi giày/năm, công ty cần khoảng 3.600 lao động nhưng hiện chỉ có 3.400 lao động. Trong 10 tháng đầu năm nay, công ty sản xuất được trên 1.481.000 sản phẩm, đạt 67,3% kế hoạch năm và khó hoàn thành kế hoạch trong điều kiện lao động thiếu hụt như hiện nay.

Nhằm từng bước tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu, mới đây, Sở Công thương đã thành lập đoàn đi khảo sát để tìm ra những giải pháp trong khả năng nhằm tạo điều kiện giúp đỡ các doanh nghiệp xuất khẩu hoàn thành kế hoạch trong năm nay.

Theo phản ánh của các doanh nghiệp, dù trong hoàn cảnh rất khó khăn nhưng các doanh nghiệp sẽ phấn đấu hoàn thành kế hoạch đề ra, tuy nhiên lợi nhuận sẽ giảm mạnh. Vì thế trong lúc này, chính sách ưu đãi về vốn vay, thuế... sẽ là sự góp sức cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Bài, ảnh: Thu Thảo

Ông Trần Tấn Huy, Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp xuất khẩu BR-VT

Tìm kiếm thêm các thị trường mới

Hiện nay, các doanh nghiệp xuất khẩu đang gặp khó khăn do hàng hóa sản xuất ra không tiêu thụ được, đặc biệt là mặt hàng thủy sản và may mặc. Các hợp đồng từ những khách hàng truyền thống như: Hàn quốc, Nhật… đều giảm từ 30-50% lượng hàng. Cùng với việc giảm lượng hàng xuất khẩu, giá trị hàng hóa cũng bị giảm từ 3-5%. Hiện, Hiệp hội các doanh nghiệp xuất khẩu BR-VT đang tập trung tìm thị trường mới như Lào, Nga… để giải quyết lượng hàng tồn kho cho các doanh nghiệp chế biến hải sản. Đối với các doanh nghiệp giày da, may mặc thì đẩy mạnh tiêu thụ thị trường nội địa, nhất là trong thời điểm sát Tết như hiện nay.

Ông Nguyễn Thế Hội, Giám đốc Công ty Cổ phần may xuất khẩu Vũng Tàu:

Dùng quỹ bình ổn thu nhập để hỗ trợ công nhân

Từ tháng 8-2008 đến nay, hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty gặp khó khăn do các khách hàng châu Âu liên tục thông báo giãn tiến độ đơn hàng đã đặt. Riêng từ tháng 10, lượng hàng phải giảm bớt so với hợp đồng khoảng 1/3 (tương đương 100.000 sản phẩm). Kim ngạch cũng giảm sút tương đương. Lợi nhuận của công ty trong những tháng qua đã sụt giảm từ 25 đến 30%. Lương bình quân công nhân cũng giảm theo. Để bù đắp khoảng 15% mức tụt giảm thu nhập, giúp công nhân vượt qua khó khăn, công ty đã phải dùng quỹ bình ổn thu nhập hỗ trợ cho công nhân. Ngoài ra, để tạo việc làm và thu nhập ổn định cho lao động trong những tháng cuối năm, công ty đang tích cực tìm kiếm thêm khách hàng ở châu Á..