Một xe chở cát khai thác lậu bị bắt quả tang tại địa bàn xã Tân Phước, huyện Tân Thành. Ảnh: Huỳnh Liên

CUNG KHÔNG ĐỦ CẦU

Theo quy hoạch đã được UBND tỉnh thông qua, tại Bà Rịa-Vũng Tàu có 28 điểm mỏ đá xây dựng với diện tích 896,51 ha, với trữ lượng khoảng 85 ngàn m3; 1 điểm mỏ cát xây dựng với diện tích 25 ha và trữ lượng khoảng 381 ngàn m3; 76 điểm mỏ vật liệu san lấp với diện tích 2.282,92 ha và trữ lượng hơn 79 triệu m3. Tuy nhiên, theo tính toán của các ngành chức năng, với tốc độ xây dựng gia tăng như hiện nay thì nguồn tài nguyên đá, cát xây dựng và vật liệu san lấp không thể đáp ứng, dự báo đến năm 2010, tổng nguồn cung cấp nội tỉnh chỉ đạt 97 triệu m3 trong khi tổng nhu cầu sẽ lên đến 118 triệu m3 (thiếu hụt khoảng 20 triệu m3). Đặc biệt trong đó, việc hình thành các khu công nghiệp, các cụm dân cư tập trung và hàng loạt công trình cơ sở hạ tầng, nhà ở dân dụng khác đã “kích hoạt” nhu cầu và làm cho tình hình quản lý, khai thác đá cát xây dựng và vật liệu san lấp trên địa bàn diễn ra hết sức phức tạp.

Toàn tỉnh hiện có 19 doanh nghiệp được Sở Tài nguyên - Môi trường cấp phép thăm dò và khai thác khoáng sản (chủ yếu là khai thác đá cát xây dựng và vật liệu san lấp). Ngoài ra, còn có 10 doanh nghiệp được cấp phép tận dụng vật liệu san lấp trong quá trình san hạ cải tạo mặt bằng đất, đào ao, hồ chứa nước để tưới tiêu hoặc nuôi trồng thủy sản của các hộ dân. Tuy nhiên, ngoài các doanh nghiệp được cấp phép này còn có nhiều doanh nghiệp hoạt động khai thác đá cát xây dựng và vật liệu san lấp không phép vẫn ngang nhiên hoạt động làm cho tình hình khai thác các loại tài nguyên này rất khó kiểm soát, tác động xấu đến môi trường và ảnh hưởng cảnh quan trên địa bàn.

NHỮNG ĐIỂM NÓNG

Những xe tải chở đất cát xây dựng quá tải và chạy ‘bạt mạng” trên đường khiến người dân rất bức xúc. Ảnh: Kiến Giang

Trong năm 2007, hoạt động khai thác khoáng sản không phép, trái phép đặc biệt là khai thác vật liệu san lấp, cát xây dựng và đá chẻ xảy ra tại nhiều khu vực trên địa bàn như: Khai thác cát không phép tại dải đồi cát khu vực đường Đô Lương, khai thác cát nhiễm mặn tại khu vực vịnh Gành Rái, các rạch thuộc lưu vực sông Dinh, sông Cửa Lấp (TP. Vũng Tàu); khai thác đất cát không phép tại các xã Tóc Tiên, Châu Pha, Tân Phước và Phước Hòa (huyện Tân Thành). Đặc biệt là tại khu bãi chôn lấp rác 100 ha ở xã Tóc Tiên, khu lòng hồ xã Châu Pha và trường bắn Lam Sơn do Trường Sỹ quan Lục quân II quản lý, khai thác cát nhiễm mặn tại các sông rạch thuộc hệ thống sông Thị Vải-Cái Mép (huyện Tân Thành); khai thác đất cát không phép tại lòng hồ Bút Thiền (huyện Long Điền). Khai thác đá chẻ không phép tại khu vực Lồ Ô và bơm hút cát xây dựng tại lòng hồ Sở Bông, Bút Thiền (huyện Đất Đỏ). Khai thác đất cát không phép tại khu vực các xã Suối Rao, Đá Bạc và khai thác sỏi phún tại khu vực Gò Rùa, xã Nghĩa Thành (huyện Châu Đức) …

Qua kiểm tra, các ngành chức năng đã xử phạt hành chính 13 doanh nghiệp và cá nhân khai thác đá cát xây dựng và vật liệu san lấp không phép, trái phép, với tổng số tiền phạt hơn 140 triệu đồng. Danh tánh những doanh nghiệp và các cá nhân này đã được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, như: Các Công ty TNHH Minh Thảo, Hiền Thành Triệu, Thạch Thắng (TP.Vũng Tàu), Thuận Lập, Hứa Minh Quang, Công ty cổ phần Phước Hòa Fico (huyện Tân Thành), Công ty TNHH Xây dựng Hà Nam (huyện Long Điền) và các cá nhân ông Dương Văn Nghĩa, ông Trần Văn Hồng, bà Nguyễn Thị Tư (TP.Vũng Tàu). Tuy nhiên, tình hình khai thác đá cát xây dựng và vật liệu san lấp trái phép, không phép vẫn tiếp tục xảy ra. Ngay cả một số doanh nghiệp được cấp phép khai thác đá, cát xây dựng và vật liệu san lấp cũng đã “lách luật” bán cho các nhà đầu tư nước ngoài. Việc xuất khẩu đá, cát xây dựng sang Singapore qua ngã cảng Gò Dầu (Đồng Nai) hiện vẫn diễn ra rất phức tạp. Chính quyền huyện Tân Thành đã có văn bản kiến nghị với các ngành chức năng tăng cường các biện pháp ngăn chặn bằng việc lập những chốt kiểm soát nhưng không được thực thi vì “không đúng luật”. Trong khi đó, việc cấp phép lại không có những quy định rõ ràng.

CẦN MẠNH TAY TRONG QUẢN LÝ

Trên sông Dinh (TP. Vũng Tàu) hàng ngày vẫn diễn ra tình trạng khai thác cát trái phép, bất chấp lệnh cấm của UBND tỉnh và các cơ quan chức năng. Ảnh: Kiến Giang

Bà Rịa-Vũng Tàu không dồi dào tài nguyên đá, cát xây dựng và vật liệu san lấp như các tỉnh khác, trong khi đó việc hình thành nhiều khu công nghiệp, cụm dân cư tập trung và phát triển với tốc độ nhanh về hệ thống hạ tầng kỹ thuật nên đòi hỏi “ngốn” một khối lượng khổng lồ về đá cát xây dựng và vật liệu san lấp. Nếu không có biện pháp chấn chỉnh và quản lý nghiêm ngặt hoạt động khai thác khoáng sản nói chung và đá cát xây dựng, vật liệu san lấp nói riêng, chắc chắn sẽ không đủ cung ứng cho nhu cầu xây dựng trong tỉnh.

Tại cuộc họp mới đây với Sở Tài nguyên - Môi trường, ông Nguyễn Xuân Dự, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, đã nhấn mạnh cần phải có các biện pháp để ngăn chặn hoạt động khai thác đá, cát xây dựng và vật liệu san lấp không phép, trái phép bằng việc xử phạt mạnh tay với những trường hợp vi phạm dưới hình thức phạt tiền, tịch thu phương tiện khai thác và vận chuyển; nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền trong nhân dân về bảo vệ tài nguyên môi trường; các ngành, các cấp và chính quyền các địa phương cần có sự phối hợp đồng bộ trong việc quản lý, kiểm tra và xử lý những trường hợp sai phạm theo thẩm quyền, trách nhiệm quản lý để bảo vệ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn. Ông Dự cũng nhấn mạnh đến vai trò của UBND các huyện, thị, thành phố và cấp xã trong việc bảo vệ tài nguyên khoáng sản theo Nghị định của Chính phủ và Quyết định 30 của UBND tỉnh về quy định chi tiết và hướng dẫn việc thi hành Luật Khoáng sản. Nếu hoạt động khai thác khoáng sản nói chung và đá cát xây dựng, vật liệu san lấp nói riêng không phép, trái phép gây ảnh hưởng đến việc sử dụng đất đai, cảnh quan môi trường thì những sai phạm này còn phải được xử lý vi phạm theo các quy định của Luật Đất đai và Luật Bảo vệ môi trường.

Ngăn chặn kịp thời vấn nạn khai thác đá cát xây dựng, vật liệu san lấp không phép, trái phép, là biện pháp cần thiết để bảo vệ cảnh quan môi trường, góp phần đáp ứng nhu cầu ngày một tăng cao trong lĩnh vực xây dựng tại địa phương.

Kiến Giang

Ông Nguyễn Văn Nghiệp, Phó Giám đốc Sở Tài Nguyên -Môi Trường:

Sẽ kiểm soát chặt tình trạng khai thác, buôn bán tài nguyên khoáng sản

Để bảo vệ nguồn tài nguyên đất, cát phục vụ lâu dài cho sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh, từ năm 1998 đến nay, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản, mới đây nhất là Quyết định số 30/2007/QĐ.UBND về việc bảo vệ tài nguyên khoáng sản và nghiêm cấm vận chuyển tài nguyên đất, cát ra khỏi địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, thời gian gần đây, đã có nhiều tổ chức, cá nhân tiến hành khai thác, vận chuyển đất, cát ra khỏi địa bàn tỉnh với khối lượng lớn mà không được sự chấp thuận của các cơ quan có thẩm quyền. Là cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản, tới đây chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng xử lý mạnh những trường hợp khai thác đất đá, cát xây dựng và vật liệu san lấp không phép, trái phép.