Ông Hai Bính trong trại chim.

Ông Hai Bính người xã Phú Sơn, huyện Chợ Lách (tỉnh Bến Tre) sinh sống bằng nghề sản xuất và mua bán giống cây trồng. Ông cũng có trại ở miền Đông, Tây Nguyên và Bảy Núi – An Giang. Nhưng rồi thu nhập từ các trại cây không khá, ông quyết định giao trại sản xuất ở Phú Sơn cho người bà con về lập bản doanh săn chim ở chân núi Cấm thuộc xã Tân Lợi, huyện Tịnh Biên (An Giang).

Về chốn mới, chuyện làm ăn thoải mái hơn, có những lần đi giao cây cho khách, ông phát hiện nơi này có nhiều giống chim quý hiếm và nhiều người có tay nghề săn bắt chim, ông liền mở thêm lĩnh vực mới: nuôi và bán chim.

Ông Hai Bính cho biết, loài chim đang được ưa chuộng, bán có giá nhất hiện nay là chim chìa vôi. Có nhiều loại chìa vôi. Chìa vôi than: đầu, lưng đen tuyền, bụng ức trắng, cánh và đuôi có lông trắng, tiếng hót véo von, trong vắt. Chìa vôi đất, giống chìa vôi than nhưng nhỏ con hơn, cỡ ngón chân cái người lớn, hót hay và hiếu chiến. Trong 2 loài này, gặp được con màu xám thì giá trị gấp đôi, ba lần. Còn con màu trắng thì cực kỳ quý hiếm.

Năm Hùng, thợ chuyên săn chim bằng cách hốt ổ, ở Cầu 16 - Tri Tôn, kể: “Khoảng năm 1999-2000, tôi theo dõi ổ chìa vôi than tận trong An Tức, Cô Tô. Đến ngày hốt, tôi bắt được 3 con, trong đó có 2 con trống mái toàn trắng, biết là chim quý nhưng không biết giá trị bao nhiêu? Nuôi chưa đầy tháng, anh Ba Khanh, tay nuôi chim ở Long Xuyên hay tin tìm tới. Lúc đầu anh ra giá 1.000.000 đồng nguyên cặp, tôi không chịu. Sau nhiều lần trả giá, cuối cùng Ba Khanh trả chắc giá 7.000.000 đồng, nên tôi đồng ý. Ba Khanh đem chim về nuôi hơn tháng sau, bán cặp chim cho một ông khách Đài Loan với giá… 70 triệu đồng”.

Theo ông Hai Bính, con chìa vôi hót hay nhất hiện nay là con chìa vôi lửa. Đầu, lưng, đuôi, cánh chìa vôi đen tuyền nhưng ức bụng lại có màu đỏ gạch. Tiếng hót của nó cực hay mà hăng đá không thua gì chìa vôi đất. Khách hàng ở TP. Hồ Chí Minh xuống trả giá mua hết bầy chìa vôi lửa khoảng 30 con của ông với giá 800.000 đồng/con nhưng ông không chịu.

Ngoài nguồn chim nuôi, người ta còn săn bắt chim để bán. Săn bắt chim có 2 cách. Cách thứ nhất là bắt chim non, nhưng rất mất thời gian vì người săn phải theo dõi tìm ra ổ chim rồi căn ngày chim con lớn để bắt.

Sáo trâu.

Cách săn bắt thứ hai là dùng chim mồi, nhưng cách này có thể gây hại đến cả bầy chim. Muốn bắt chim theo cách này, phải có chim mồi đã được huấn luyện, không sợ người, biết hót theo sự điều khiển của chủ. Những người săn chim còn dùng cả những cuồn băng cassette phát ra âm thanh của các loài chim để nhử chim rừng. Nghe tiếng hót của con chim lạ trong lãnh địa của mình, chim rừng sẽ bay tới đá. Người bắt chim bày sẵn tấm lưới giựt, dựng tấm gương soi mặt. Thấy bóng mình trong gương, chim nhào vô đá. Người săn chim nhanh tay giựt lưới là bắt được. Săn kiểu này có khi gặp con chim rất quý nhưng có khi chỉ là con chim thường.

Ông Hai Bính kể, thợ săn chim: Ba Vượng trên Vồ Thiên Tuế, Núi Cấm, có con chim mồi chìa vôi lửa rất độc đáo. Khi đi gác với nó, gặp con chim rừng nhát, không dám tới, nó sẽ bay ra câu mỏ con chim kia cho cả hai cùng té, Ba Vượng chỉ cần nhanh chân tới thộp cổ con chim rừng. Ông đã trả 3.000.000 đồng để mua con chim này nhưng Ba Vượng không chịu bán. Tháng rồi, chim mồi của Ba Vượng bị thằng bé trong xóm bắt bán cho người khác với giá 400.000 đồng, Ba Vượng tìm đến nhà xin mua lại nhưng không được.

Ngoài chìa vôi, nếu thợ đem tới các loại khác, ông Hai Bính cũng mua, nhưng giá không bằng chìa vôi. Cu đất được mua với giá rẻ nhất, chim con 10.000 đồng, chim lớn 20.000 đồng kế đó là các loại sáo, cưỡng, 15.000-25.000 đồng/con. Mới đây ông Hai Bính mua được một con chim lạ, toàn thân đen tuyền, đuôi cụt mà mắt lại rất xanh. Không biết chim gì, ông đành dưỡng đó chờ có “cao nhân” tới hỏi.

Mấy năm gần đây, các loại chim có nguồn gốc từ Thái Lan cũng đã xuất hiện. Ông Hai Bính đang có 1 lồng cu đất Thái Lan khoảng 30-40 con. Nó nhỏ con hơn, tiếng gáy cũng đơn sơ hơn chim cu ở ta và gáy cũng kém hơn nhưng khách hàng lại hỏi mua nhiều, giá mỗi con cũng đến 100.000 đồng.

Đào Cẩm Sơn