Một trong những căn nhà xây dựng trái phép trên đường Bình Giã.

Trên địa bàn các phường Thắng Nhất, Nguyễn An Ninh, TP. Vũng Tàu tình trạng xây dựng trái phép tại các vùng quy hoạch diễn biến ngày càng phức tạp. Xử lý các trường hợp vi phạm này như thế nào là một vấn đề nan giải đối với chính quyền địa phương.

NHÀ XÂY TRÁI PHÉP TRÀN LAN

Theo UBND phường Nguyễn An Ninh, thời gian qua, tình hình xây dựng trái phép trên địa bàn phường diễn ra khá nhiều và có phần gia tăng với tính chất phức tạp, đặc biệt là tại các khu vực đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền như Quốc lộ 51B, trung tâm Chí Linh, Công viên Văn hóa Thể thao Bàu Trũng.

Trên thực tế, phần lớn các hộ có đất thuộc các công trình trên đã nhận tiền bồi thường và thông báo di dời, bàn giao mặt bằng. Khi thu hồi đất cho công trình Quốc lộ 51B, một số hộ không thuộc diện giao đất tái định cư tiếp tục xây dựng nhà ở trái phép trên phần đất còn lại (vì đất này thuộc quy hoạch nên không được cấp phép xây dựng). Ví dụ như hộ bà Dương Thị Mỹ Dung, ở 380 Bình Giã, có nhà chính thuộc quy hoạch công trình 51B bị sập do bão số 9, nay bà Dung xây lại nhà trái phép trên phần đất còn lại sau khi thu hồi, UBND phường đã lập biên bản đình chỉ và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Trường hợp hộ ông Võ Đức Dũng, ở 362 Bình Giã đã được giao 2 lô đất tái định cư nhưng vẫn xây dựng nhà ở trái phép trên phần diện tích dưới 40m2 sau khi thu hồi, (phần đất này đã được thỏa thuận địa điểm để làm công trình công viên Bàu Trũng).

Được biết, để thi công quốc lộ 51B đi qua phường Nguyễn An Ninh có hơn 300 chủ sử dụng đất phải giải tỏa. Ngoài phần nhà đất thu hồi để thi công quốc lộ 51B, phần đất còn lại của các hộ dân nằm trong quy hoạch Trung tâm Chí Linh và quy hoạch Trung tâm Văn hóa Thể thao Bàu Trũng. Đến nay UBND TP. Vũng Tàu đã phát hành 121 thông báo đề nghị hộ dân bàn giao mặt bằng để thi công quốc lộ 51B, trong số này chỉ có số ít hộ được giao đất tái định cư, còn đại đa số hộ dân vì chưa thu hồi hết đất, nên chưa được giao đất tái định cư. Do phần đất còn lại của các hộ dân nằm trong khu quy hoạch, nên không được cấp phép xây dựng; trong khi nhu cầu về nhà ở của người dân là thực sự cần thiết. Nguyên nhân chính dẫn đến việc xây nhà không phép tại khu vực này là công tác đền bù, thu hồi đất cho các công trình Khu trung tâm Chí Linh và Trung tâm Văn hóa Thể thao Bàu Trũng thực hiện quá chậm. Khu Trung tâm Chí Linh có quyết định thu hồi đất từ năm 1996 đến nay chưa thực hiện xong, khu Trung tâm Văn hóa Thể thao Bàu Trũng có quyết định thu hồi đất từ 19-4-2002 đến nay chưa được thực hiện đền bù. Tại phường Nguyễn An Ninh, một số hộ dân có đất nằm trong hai khu vực giải tỏa: phần mặt tiền đường Bình Giã giải tỏa để nâng cấp, mở rộng quốc lộ 51B; đã giải tỏa hết nhà nhưng không được giao đất tái định cư, phần đất còn lại nằm trong quy hoạch Công viên Văn hóa Thể thao Bàu Trũng hoặc Trung tâm Chí Linh, đều không được phép xây dựng, do vậy nhu cầu về nhà ở của người dân là rất bức xúc.

Dãy nhà xây dựng trái phép trên phần đất còn lại sau khi Nhà nước thu hồi để làm công trình QL51B tại phường Nguyễn An Ninh.

Tình trạng này cũng diễn ra tương tự tại phường Thắng Nhất. Ông Đào Xuân Hữu, Phó Chủ tịch UBND phường Thắng Nhất bức xúc: “Hiện nay, có một số hộ dân đã bị giải tỏa để nâng cấp mở rộng đường 51B, đã nhận tiền hỗ trợ, đền bù xong và cũng nhận được thông báo bàn giao mặt bằng nhưng vẫn tiến hành xây nhà. Cụ thể là những hộ này đã bị giải tỏa, nhưng đất còn lại hơn 40m2, không thuộc diện hỗ trợ tái định cư, do đó các hộ đã tiến hành xây dựng trên phần đất thừa đó. UBND phường đã lập biên bản, ra quyết định đình chỉ thi công và buộc khôi phục hiện trạng ban đầu đối với các hộ trên. Tuy nhiên, các hộ phản đối và cho rằng không được xây nhà, cũng không được bố trí tái định cư trong khi mặt bằng bàn giao cho Nhà nước vậy sẽ ở đâu(?!)”.

BÀI TOÁN NAN GIẢI

Nhằm giải quyết thực trạng trên, vào cuối tháng 5 vừa qua, Phòng Quản lý đô thị đã có tờ trình gửi UBND TP. Vũng Tàu đề nghị giải quyết một số vướng mắc trong việc xử lý xây dựng trái phép trong vùng quy hoạch tại một số phường. Theo đó, cơ quan này kiến nghị: Trường hợp khi thực hiện giải tỏa để mở đường có ảnh hưởng đến nhà ở chính thì đề nghị xét bố trí tái định cư, phần đất còn lại không cho phép xây dựng lại. Trường hợp khi thực hiện giải tỏa để mở đường chỉ thu hồi đất hoặc các vật kiến trúc là công trình tạm, ki ốt, không ảnh hưởng đến nhà ở chính thì chỉ cho phép sửa chữa trên hiện trạng nhà cũ để sử dụng. Việc đền bù và bố trí tái định cư sẽ được thực hiện sau khi triển khai thực hiện dự án.

Đối với các trường hợp nhà bị hư hại sau bão, thuộc khu vực đã có quyết định thu hồi hoặc không phù hợp với quy hoạch được duyệt thì UBND thành phố cần có văn bản đề nghị các chủ đầu tư trả lời về tiến độ thực hiện dự án. Trường hợp chưa thể triển khai ngay thì có thể cho phép người dân dựng lại nhà theo chủ trương của UBND tỉnh và UBND thành phố. Việc giải quyết cấp phép tạm, chỉ xem xét đối với các khu vực không phù hợp quy hoạch chi tiết được duyệt và chưa có quyết định thu hồi, đồng thời phải có đất ở.

Ngoài các trường hợp nêu trên, cơ quan này cũng kiến nghị UBND TP. Vũng Tàu nhắc nhở UBND các phường kiên quyết xử lý theo quy định đối với các trường hợp vi phạm, xây dựng không phép phá vỡ quy hoạch và gây khó khăn cho công tác quản lý hiện tại và sau này.

Theo ông Lê Minh Long, Phó Chủ tịch UBND TP. Vũng Tàu, việc giải quyết tình trạng xây dựng trái phép trong vùng quy hoạch không hề đơn giản. Lãnh đạo thành phố đang tìm giải pháp thích hợp để tháo gỡ vấn đề này.

Bài, ảnh: Phúc Minh