Lấy mẫu nước sau khi đã qua hệ thống xử lý chất thải lỏng để kiểm nghiệm tại Bệnh viện Bà Rịa. Ảnh: Sơn Trà

Rác thải rắn y tế chỉ được xử lý khá triệt để và đúng quy trình tại TP.Vũng Tàu và TX.Bà Rịa. Loại rác thải này ở các địa phương còn lại trong tỉnh chỉ được xử lý bằng phương pháp thủ công. Riêng chất thải lỏng, mới chỉ có Bệnh viện Bà Rịa xử lý theo đúng quy trình. Đó là thực trạng được Ban Văn hóa – Xã hội, HĐND tỉnh ghi nhận trong đợt giám sát công tác quản lý chất thải y tế trên địa bàn tỉnh.

CHƯA ĐỒNG BỘ Ở CẢ TUYẾN TỈNH

Theo phản ánh của đoàn giám sát, công tác xử lý chất thải y tế mới chỉ được thực hiện đồng bộ tại Bệnh viện Bà Rịa. Ở đơn vị này, không chỉ chất thải rắn y tế mà ngay cả chất thải lỏng của toàn bệnh viện cũng được xử lý tương đối triệt để theo đúng quy trình bằng hệ thống xử lý được đầu tư từ năm 1997 và 1998. Đối với chất thải rắn, Bệnh viện Bà Rịa được đầu tư một lò đốt rác theo công nghệ hiện đại với công suất 200kg/ngày đêm. Ngoài lượng rác tại đơn vị mình (bình quân mỗi ngày 130kg/ngày đêm), Bệnh viện Bà Rịa còn xử lý toàn bộ rác thải rắn y tế của các cơ sở y tế trong và ngoài công lập trên địa bàn TX.Bà Rịa. Riêng chất thải lỏng được đưa vào trạm xử lý nước thải y tế theo phương pháp sinh học (công suất 200m3/ngày) trước khi thải ra môi trường. Tuy nhiên, trạm xử lý chất thải lỏng này đang dần xuống cấp sau hơn 10 năm hoạt động. Còn xỉ than của chất thải rắn sau khi đã xử lý qua lò đốt của Bệnh viện Bà Rịa hiện đã… hết đất chôn do Công ty Công trình đô thị không tiếp nhận thu gom, bệnh viện phải chôn lấp tại chỗ, trong khi diện tích đất để chôn lấp lại có giới hạn.

Tại Bệnh viện Lê Lợi, đến thời điểm này, mới chỉ được đầu tư hệ thống xử lý chất thải rắn giống như của Bệnh viện Bà Rịa, với công suất xử lý 200kg/ngày đêm. Trung bình, mỗi ngày Bệnh viện Lê Lợi xử lý 120kg chất thải rắn y tế. Ngoài lượng chất thải rắn này, Bệnh viện Lê Lợi cũng đảm nhiệm việc xử lý chất thải rắn y tế cho các cơ sở y tế trong và ngoài công lập trên địa bàn TP.Vũng Tàu. Tuy nhiên, Bệnh viện Lê Lợi mới chỉ được đầu tư hệ thống xử lý chất thải lỏng y tế với công suất nhỏ, (20m3/ngày), vừa đủ để xử lý chất thải lỏng của khoa Sản và bộ phận giặt đồ. Chất thải lỏng của các khoa, phòng còn lại được xử lý thô bằng hóa chất khử khuẩn sau đó đổ vào hệ thống chứa nước ngầm của bệnh viện và tự thẩm thấu ra môi trường. Đây cũng là cách xử lý chất thải lỏng của các đơn vị y tế còn lại trong toàn tỉnh, kể cả bệnh viện, trung tâm y tế huyện.

Ngay cả đơn vị tuyến huyện thu hút đông bệnh nhân như Trung tâm Y tế Xuyên Mộc cũng chưa được đầu tư hệ thống xử lý chất thải theo đúng quy chuẩn. Rác thải rắn y tế được xử lý bằng phương pháp đốt thủ công, còn chất thải lỏng chỉ được xử lý thô bằng hoá chất sau đó chảy vào hệ thống hầm tự hoại.

CHỜ MỘT GIẢI PHÁP RỐT RÁO

Các đơn vị y tế đều biết rằng, việc xử lý theo quy trình thủ công nêu trên là chưa bảo đảm an toàn sức khoẻ cộng đồng và vệ sinh môi trường do chất thải y tế có những đặc thù riêng. Nhưng do nhiều nguyên nhân, đến tận thời điểm này, công tác xử lý chất thải y tế trên địa bàn tỉnh vẫn còn là vấn đề phải tính toán dài hơi.

Lò đốt rác tại 2 bệnh viện tỉnh được đầu tư theo công nghệ hiện đại, rác sau khi xử lý đảm bảo an toàn cho môi trường. Trong ảnh: lò đốt rác thải rắn tại bệnh viện Bà Rịa.

Từ lâu nay, xử lý chất thải y tế là vấn đề được ngành y tế đầu tư khá nhiều công sức nhưng vẫn chưa giải quyết triệt để. Không chỉ quan tâm đến việc xử lý chất thải trong nội bộ ngành, có nghĩa là tại các cơ sở y tế công lập, Sở Y tế đã có chủ trương đưa ra nhiều mô hình nhằm xử lý một cách hiệu quả nhất trong điều kiện cho phép chất thải y tế của cả cơ sở y tế tư nhân. Mô hình này đã bước đầu cho kết quả khả quan tại TP.Vũng Tàu và TX.Bà Rịa. Chất thải rắn y tế của 2 địa bàn này đã được xử lý theo đúng quy trình tại lò đốt có công nghệ hiện đại của 2 bệnh viện tỉnh. Riêng chất thải lỏng, tuy biết mức độ độc hại nhưng ngành y tế vẫn chưa tìm được giải pháp hiệu quả. Việc đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải lỏng mới chỉ được tiến hành tại Bệnh viện Bà Rịa, Trung tâm Y tế huyện Long Điền và Trung tâm Y tế huyện Châu Đức, nhưng không phải đơn vị nào cũng vận hành tốt như Bệnh viện Bà Rịa.

Tại buổi làm việc với Ban Văn hóa – Xã hội, HĐND tỉnh về vấn đề xử lý chất thải y tế, Sở Y tế cho biết, đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải lỏng rất phức tạp và tốn kém. Chính vì vậy, trong thời gian tới, Sở Y tế sẽ tách biệt 2 dự án đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải rắn và lỏng. Do hệ thống xử lý chất thải rắn khá đơn giản, không cồng kềnh nên sẽ được ưu tiên đầu tư trước cho những đơn vị y tế tuyến huyện hiện vẫn phải xử lý chất thải rắn bằng lò đốt thủ công. Sở Y tế cũng đề nghị các sở, ban, ngành có liên quan cùng hỗ trợ để vấn đề này sớm được giải quyết, tránh gây ảnh hưởng đến môi trường. Riêng hệ thống xử lý chất thải lỏng do khá phức tạp, khó triển khai khi các đơn vị đã ổn định về hệ thống cơ sở hạ tầng nên sẽ được xây dựng đề án riêng và thực hiện sau, nhưng không kéo dài quá lâu.

Cũng theo phản ánh của đoàn giám sát, ngoài 2 bệnh viện tỉnh các đơn vị y tế còn lại vẫn chưa đầu tư thích đáng cho công tác xử lý chất thải y tế. Ví dụ như ở Trung tâm Y tế Xuyên Mộc, dù lượng rác thải nhiều hay ít cũng chỉ xử lý bằng 5 lít dầu. Trung tâm Y tế Châu Đức tuy được đầu tư hệ thống xử lý chất thải lỏng nhưng không vận hành. Bệnh viện huyện Tân Thành thì tiết kiệm nhân công bằng cách giao cho đoàn thanh niên thực hiện việc dọn dẹp vệ sinh, xử lý rác thải. Các đơn vị cho rằng, vì lý do kinh phí dành cho công tác xử lý chất thải y tế hạn hẹp nên khó lòng triển khai thực hiện hiệu quả theo yêu cầu.

Đối với chất thải y tế của hệ thống các cơ sở tư nhân trên địa bàn (trừ TP.Vũng Tàu và TX.Bà Rịa) các huyện vẫn chưa được thu gom, xử lý theo đúng quy trình. Rác thải của các trạm y tế ở các địa phương này cũng chỉ được xử lý theo phương pháp thủ công và chôn lấp tại chỗ, chưa bảo đảm vệ sinh môi trường.

Từ các vấn đề trên, Ban Văn hóa – Xã hội, HĐND tỉnh cho rằng, Sở Y tế nên tìm một giải pháp căn cơ, bên cạnh chủ trương xây dựng hệ thống xử lý chất thải y tế một cách đồng bộ tại các đơn vị y tế công lập từ tỉnh đến huyện cần tính đến việc xử lý chất thải y tế của các cơ sở ngoài công lập. Vấn đề này sẽ còn phải mất khá nhiều thời gian và cần đến sự tác động, hỗ trợ của nhiều sở, ban, ngành cũng như chính quyền địa phương.

Minh Thư

Theo báo cáo của Sở Y tế, đến thời điểm này toàn tỉnh mới chỉ có 3 cơ sở khám chữa bệnh công lập (trực thuộc Sở Y tế) được trang bị lò đốt rác y tế chuyên dụng, trong đó có lò đốt rác của Bệnh viện Tân Thành đang bị hỏng, không sử dụng được. Việc đốt rác bằng lò thủ công tại các đơn vị y tế còn lại chưa kiểm định được sự an toàn của khí thải với môi trường. Toàn ngành y tế cũng mới chỉ có 3 đơn vị được đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải lỏng bảo đảm an toàn với môi trường, trong đó, hệ thống xử lý chất thải của Bệnh viện Bà Rịa đã xuống cấp, tại Trung tâm Y tế huyện Châu Đức không đánh giá được chất lượng chất thải sau khi xử lý. Việc xử lý nước thải y tế không triệt để và không bảo đảm được sự an toàn của nước thải với môi trường sau khi xử lý.