Tiêm chủng là giải pháp tốt nhất để trẻ em phòng tránh các bệnh nguy hiểm. Ảnh: Sơn Trà

Thời gian vừa qua, do có một số trường hợp bị tai biến sau chích vacxin phòng bệnh viêm gan siêu vi B, bệnh dại do nhiều nguyên nhân khác nhau, một số phụ huynh đã ngại không cho trẻ đi chích ngừa bệnh viêm gan siêu vi B, dẫn đến tỷ lệ trẻ được chích vacxin này đạt thấp và như vậy, nguy cơ các cháu bị nhiễm bệnh này là rất cao.

Theo các chuyên gia, tai biến do tiêm chủng có thể xảy ra với một tỷ lệ vô cùng thấp và do nhiều nguyên nhân chứ không hẳn do vacxin. Và điều đó so với lợi ích phòng bệnh vô cùng to lớn của tiêm chủng là không đáng kể. Vì vậy các bậc phụ huynh hãy tích cực hưởng ứng chương trình tiêm chủng mở rộng, hàng tháng đưa các cháu đến trạm y tế để được tiêm phòng theo lịch.

Dưới đây là những thông tin cơ bản về các bệnh trong chương trình tiêm chủng mở rộng (miễn phí) và lịch tiêm chủng của các bệnh này:

Bệnh lao là một bệnh phổ biến trên thế giới. Lao phổi là bệnh cảnh lâm sàng hay gặp nhất. Những trường hợp suy giảm miễn dịch bị nhiễm lao sẽ có nguy cơ diễn biến nhanh thành lao toàn thể.

Bệnh bại liệt là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus bại liệt gây nên. Bệnh được biểu hiện bởi sốt nhẹ, tiêu chảy và liệt mềm cấp tính, khi liệt thì hết sốt. Bệnh lây theo đường tiêu hóa. Virus xâm nhập theo đường tiêu hóa sau đó lan vào hạch mạc treo rồi đến hệ thần kinh. Thường có đau cơ trước khi liệt, bị liệt chân nhiều hơn tay. Nếu liệt cơ hô hấp có thể dẫn tới tử vong.

Bệnh uốn ván là bệnh cấp tính có tỷ lệ tử vong cao do ngoại độc tố của trực khuẩn uốn ván (clostridium tetani) gây ra. Trực khuẩn này phát triển tại vết thương trong điều kiện yếm khí, sau đó giải phóng ngoại độc tố vào dòng máu và tấn công vào các bản vận động thần kinh cơ làm cho bệnh nhân bị co cứng cơ và trên nền cứng đó xuất hiện các cơn co giật.

Bệnh bạch hầu là bệnh lây cấp tính gây dịch do corynebacterium diphtheriae gây ra. Vi khuẩn đột nhập qua da và niêm mạc gây ra các giả mạc dai tại chỗ bị nhiễm khuẩn (thường là ở hầu họng, thanh quản, có thể là ở mũi, mắt, dạ hoặc bộ phận sinh dục) từ đó vi khuẩn tiết ra ngoại độc tố vào máu gây nhiễm độc cơ tim, thận các dây thần kinh trung ương và ngoại biên.

Bệnh ho gà lây qua đường hô hấp. Bệnh có thể kéo dài tới 3 tháng và thường phối hợp với nôn. Ở trẻ nhỏ nhiều khi chỉ thấy tím tái ngạt thở và co giật. Vi khuẩn ho gà có thể gây bệnh não do thiếu oxy dẫn đến tử vong.

Bệnh sởi được biểu hiện bởi sốt cao đột ngột, viêm long đường hô hấp, sau đó phát ban, xen kẽ giữa các ban là các khoảng da lành tuần tự bắt đầu từ sau tai lan ra đầu mặt cổ sau đó lan xuống thân mình và tứ chi. Trường hợp nặng có thể phát ban kèm theo xuất huyết, biến chứng bội nhiễm vào các cơ quan hoặc xuất hiện viêm não chất trắng sau sởi.

Viêm gan B lây qua đường máu, đường tình dục và lây từ mẹ sang con chủ yếu trong kỳ chu sinh. Biểu hiện của bệnh ở thời kỳ khởi phát giống như cảm cúm (còn gọi là biểu hiện giả cúm) như sốt, mệt mỏi, chán ăn, đi tiểu ít và nước tiểu sẫm màu. Trong thời kỳ toàn phát, bệnh nhân thường có biểu hiện vàng da, có thể có phát ban dạng sởi trên da. Viêm gan B có thể diễn biến thành viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan.

Lịch tiêm chủng mở rộng:

Trẻ sơ sinh: Chích vacxin BCG để phòng bệnh Lao; Chích vacxin phòng bệnh viêm gan siêu vi B mũi 1 (càng sớm càng tốt). Trẻ 2 tháng tuổi: Chích vacxin phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván mũi 1 và uống vacxin phòng bệnh bại liệt lần 1; Chích vacxin phòng bệnh viêm gan siêu vi B mũi 2. Trẻ 3 tháng tuổi: Chích vacxin phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván mũi 2 và uống vacxin phòng bệnh bại liệt lần 2. Trẻ 4 tháng tuổi: Chích vacxin phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván mũi 3 và uống vacxin phòng bệnh bại liệt lần; Chích vacxin phòng bệnh viêm gan siêu vi B mũi 3. Trẻ 9-11 tháng tuổi: Chích vacxin phòng bệnh sởi. Đối với phụ nữ có thai cần được chích VAT để phòng ngừa uốn ván: mũi 1: ngay sau khi biết mình có thai, mũi 2: một tháng sau mũi 1, mũi 3: một năm sau mũi 2 hoặc khi có thai lần sau.

Bs. Nguyễn Phạm Hà