Không chỉ quá tải ở khu vực khám chữa bệnh ngoại trú, điều trị nội trú mà phòng mổ của 2 bệnh viện cũng quá tải

Không phải đến thời điểm này, 2 bệnh viện tỉnh (Bệnh viện Lê Lợi và Bệnh viện Bà Rịa) mới bắt đầu quá tải. Trên thực tế, quá tải tại 2 bệnh viện tỉnh đã diễn ra từ nhiều năm nay, tình trạng này càng trở nên bức thiết khi các chính sách khám chữa bệnh BHYT, trẻ em dưới 6 tuổi... được nới lỏng. Cho dù ngành y tế đã cố gắng tìm mọi phương cách nhưng xem ra vẫn chưa thực sự có lối thoát, khi mà 2 bệnh viện tỉnh về cơ sở hạ tầng đã không còn phù hợp với quy mô ngày càng phát triển của xã hội.

“CHIẾC ÁO” QUÁ CHẬT

Trước những bức xúc kéo dài, mới đây, Sở Y tế đã chủ trì cuộc họp với sự có mặt của các đơn vị trong và ngoài ngành y tế nhằm tìm giải pháp khả thi nhất cho việc giảm tải tại 2 bệnh viện tuyến tỉnh. Tuy nhiên, cũng như trước đây, cho dù 2 bệnh viện tỉnh đã tự tìm giải pháp cho mình nhiều lần nhưng xem ra vẫn bế tắc. Cho đến thời điểm này, cả 2 bệnh viện tỉnh, ở hầu hết các khoa, phòng từ lâm sàng đến cận lâm sàng và điều trị nội trú đều ngày càng quá tải trầm trọng. Việc bố trí thêm bàn khám, giường bệnh và tăng nhân lực dường như nằm ngoài tầm tay do… không còn đủ chỗ. Rốt cuộc, bệnh nhân và y, bác sĩ vẫn phải chen chúc nhau, thậm chí, ngay cả hành lang cũng được tận dụng đến tối đa, nhưng tình trạng 2, 3 bệnh nhân/mỗi giường bệnh vẫn diễn ra thường xuyên.

Bác sĩ Trương Đình Chính, Trưởng phòng nghiệp vụ y, Sở Y tế đã mô tả sự quá tải này bằng những con số thống kê nghe phải giật mình. Thay vì quá tải đến gần 200% ở khu vực điều trị ngoại trú như Bệnh viện Lê Lợi, Bệnh viện Bà Rịa lại quá tải khá nghiêm trọng ở khu vực điều trị nội trú, giường bệnh sử dụng xấp xỉ 150% công suất. Khu vực xét nghiệm cận lâm sàng cũng rơi vào tình trạng tương tự ở cả 2 bệnh viện, như chụp X.Quang ở Bệnh viện Bà Rịa lên đến 225,23%, Bệnh viện Lê Lợi là 135,98%. Các chẩn đoán hình ảnh khác như siêu âm, nội soi, CT-Scaner ở cả 2 bệnh viện đều vượt mức từ 123,8% đến 245,6%. Theo bác sĩ Chính, nguyên nhân dẫn đến tình trạng quá tải kể trên, có thể là do mức sống của đại đa số người dân ngày càng cao, họ quan tâm nhiều hơn đến sức khoẻ, thế nên số lượt bệnh nhân đến bệnh viện ngày càng tăng. Hơn nữa, trong những năm gần đây, các chính sách về BHYT, khám chữa bệnh trẻ em dưới 6 tuổi và người nghèo được mở rộng, thoáng hơn nên thu hút người dân đến cơ sở y tế công lập ngày càng đông. Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng, trên thực tế, trong khi 2 bệnh viện tỉnh đang quá tải ở mức báo động thì các trung tâm y tế lại tương đối thảnh thơi. Số liệu thống kê cho thấy, chỉ Trung tâm Y tế Xuyên Mộc là có chỉ số thực hiện việc khám chữa bệnh đạt 86,77%. Các trung tâm y tế còn lại chỉ số tương đối thấp, thậm chí cực thấp, điển hình như Trung tâm Y tế Long Điền chỉ đạt hơn 17% chỉ tiêu đưa ra (thực khám gần 11 ngàn lượt bệnh nhân/chỉ tiêu gần 64 ngàn lượt). Công suất sử dụng giường bệnh tại tuyến huyện cũng chỉ có duy nhất Trung tâm Y tế Xuyên Mộc đạt mức 107%, tiếp đến là Tân Thành đạt 92%, các trung tâm y tế còn lại đạt thấp.

GỠ BẰNG CÁCH NÀO?

Một số nguyên nhân chủ quan gây tình trạng quá tải: Số giường bệnh không theo kịp tốc độ tăng dân số; Thiếu nhân lực về chất cũng như về lượng, nhất là ở tuyến huyện; Cơ sở vật chất chưa đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh, gây cảnh chật chội, không thoải mái cho bệnh nhân; Trang thiết bị cận lâm sàng chưa phát triển kịp nhu cầu, kéo dài thời gian chờ đợi của bệnh nhân; Một bộ phận nhỏ cán bộ công chức chưa thực sự năng động trong khi khám bệnh…

Bác sĩ Trần Văn Bảy, Giám đốc Bệnh viện Lê Lợi cho rằng, sở dĩ đơn vị này khó lòng giải quyết được tình trạng quá tải là do cơ sở hạ tầng đã quá chật chội. Bệnh viện vẫn còn khả năng kê thêm giường bệnh, bố trí thêm nhân lực nhưng không biết lấy chỗ đâu để mà kê. Trong thời gian qua, để giảm tải Bệnh viện Lê Lợi đã áp dụng khá nhiều cách, trong đó có việc phát số ngay tại cổng bảo vệ từ 6 giờ sáng, bộ phận tiếp nhận làm việc từ 6 giờ 30 sáng; buổi chiều cũng bắt đầu từ 1 giờ 15. Việc phát số và gọi theo thứ tự từ rất sớm đã giải quyết được tình trạng bệnh nhân chen lấn nhau ở khu vực tiếp nhận. Người dân đã xếp hàng ngồi ghế đợi đến lượt khá nghiêm túc. Mọi việc cũng đã tương đối ổn hơn và trật tự hơn kể từ khi bệnh viện áp dụng phần mềm quản lý bệnh viện. Theo bác sĩ Bảy, vấn đề khó nhất hiện nay vẫn là phải làm sao có chỗ để kê thêm bàn khám, giường bệnh. Bệnh viện đang làm tờ trình xin phép Sở Y tế để thuê thêm cơ sở bên ngoài, một bộ phận khoa, phòng không mấy quan trọng sẽ được chuyển ra khỏi bệnh viện, nhường chỗ cho những khoa, phòng có tính cấp thiết và đang cần giảm tải hiện nay.

Phòng khám nội Bệnh viện Lê Lợi phải tăng cường bàn khám nhưng vẫn quá tải bệnh nhân

Phòng nghiệp vụ y cũng đưa ra một số giải pháp khá táo bạo là xây dựng hệ thống bệnh viện vệ tinh, tiếp nhận bệnh nhân nhẹ hoặc đã điều trị sang giai đoạn ổn định ở 2 bệnh viện tỉnh. Tuy nhiên, ý kiến này không được số đông tán thành. Bác sĩ Võ Văn Hùng, Giám đốc Bệnh viện Bà Rịa cho rằng, cơ sở vệ tinh phải hội đủ các điều kiện kèm theo về trang thiết bị, nhân lực… một cách tương xứng may ra mới được bệnh nhân chấp nhận. Trên thực tế, các trung tâm y tế huyện chưa đảm đương được vai trò này. Hơn nữa, việc chuyển bệnh nhân về những cơ sở này theo biện pháp hành chính sẽ không khả thi vì họ đến bệnh viện tỉnh là có sự lựa chọn riêng, không thể ép buộc. Quan trọng nhất vẫn là các cơ sở y tế tuyến cơ sở phải được đầu tư, hoạt động có uy tín, nâng cao chất lượng chuyên môn để thu hút bệnh nhân. Bên cạnh đó, phải làm mạnh công tác tuyên truyền để người dân nhận thức đúng, ở mức độ bệnh tật nào thì khám ở đâu, không nhất thiết phải vào hết bệnh viện tỉnh.

Tham dự cuộc họp, hầu hết các đơn vị y tế ngoài ngành đều có ý sẵn sàng hỗ trợ 2 bệnh viện tỉnh về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và nhân lực khi cần thiết. Tuy nhiên, việc giảm tải không phải là bài toán dễ có thể tìm được đáp án trong ngày một, ngày hai, khi mà ít nhất trong vòng 5 năm tới, 2 bệnh viện tỉnh mới có cơ sở mới để hoạt động.

Bài, ảnh: Sơn Trà

Bác sĩ Trương Văn Kính, Phó Giám đốc Sở Y tế:

Thu hút từ nguồn đầu tư xã hội hóa để mở rộng các dịch vụ, góp phần giảm tải

Trong khi cơ sở mới của 2 bệnh viện tỉnh chưa được xây dựng để giải quyết tình trạng xuống cấp, chật chội về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị không đồng bộ, thì quan trọng vẫn là các bệnh viện phải “tự thân vận động”. Biết sắp xếp, bố trí nhân lực, khoa phòng hợp lý và các biện pháp hành chính khoa học cũng góp phần giảm tải, tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh nhân.

Bên cạnh đó, các bệnh viện tỉnh, trung tâm y tế bị quá tải có thể thông qua hình thức xã hội hoá để kêu gọi đầu tư, phát triển ngay trong khu vực bệnh viện. Từ nhiều năm nay, Bệnh viện Lê Lợi đã đưa vào hoạt động 10 phòng điều trị nội trú theo hình thức dịch vụ ở khoa sản đã cho thấy có hiệu quả, góp phần giảm tải cho khu vực điều trị nội trú, đáp ứng đúng nhu cầu của người dân. Có thể coi đó là một kinh nghiệm. Trong trường hợp thiếu nhân lực, đặc biệt là bác sĩ, các bệnh viện có thể nhờ đến sự giúp đỡ của các đơn vị y tế ngoài ngành đóng trên địa bàn tỉnh, ví dụ như Bệnh xá Bộ đội Biên phòng, Bệnh xá Công an… Tại các đơn vị này đang có một số lượng tương đối bác sĩ hoạt động, nhưng công việc không quá tải, có thể giúp các bệnh viện.