Nếu không được quản lý chặt, kỹ thuật siêu âm sẽ góp phần làm mất cân bằng giới tính. Trong ảnh: Siêu âm kiểm tra tình trạng của thai nhi (Ảnh minh họa). Ảnh: Sơn Trà

Mặc dù chưa có số liệu thống kê cụ thể, nhưng theo khảo sát sơ bộ tại một số thời điểm, tỷ lệ giới tính nam/nữ ở trẻ sơ sinh ở tỉnh đang dao động từ 109/100 đến 113/100. So với một số địa phương khác trong cả nước, tỷ lệ này chưa phải là mức cao. Nhưng nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời và đồng bộ thì nguy cơ mất cân bằng giới tính có thể xảy ra nghiêm trọng. Trao đổi với phóng viên báo Bà Rịa – Vũng Tàu xung quanh vấn đề này, bác sĩ Tôn Thất Khoa, Chi cục trưởng Chi cục Dân số, Kế hoạch hoá gia đình (DS-KHHGĐ) tỉnh cho biết:

Tỷ lệ bé trai, bé gái sơ sinh tại Bà Rịa – Vũng Tàu trong thời gian gần đây đang có xu hướng tăng, có nghĩa là đã có sự mất cân bằng giới tính giữa nam và nữ, số bé trai được sinh ra nhiều hơn bé gái và vượt quá ngưỡng chuẩn tự nhiên là (105/100), tuy nhiên, tỷ lệ 109 đến 113 bé trai/100 bé gái sơ sinh vẫn chưa được coi là đáng báo động. So với một số tỉnh, thành khác trong cả nước đang ở tỷ lệ 120/100 hoặc cao hơn thì Bà Rịa – Vũng Tàu vẫn chưa tăng đột biến. Nói như vậy không có nghĩa là chúng ta có thể chủ quan, vì nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời thì nguy cơ mất cân bằng giới tính sẽ rơi vào tình trạng khó kiểm soát.

* Theo bác sĩ, nguyên nhân chủ yếu nào khiến tình trạng mất cân bằng giới tính gia tăng?

-Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất cân bằng giới tính gia tăng, công tác tuyên truyền, vận động DS-KHHGĐ vẫn chưa thực sự hiệu quả trong việc tác động đến cộng đồng làm thay đổi ý thức của họ; một bộ phận người dân vẫn có tư tưởng “có nếp, có tẻ” dẫn đến tình trạng nhiều gia đình đã có con trai thì tìm mọi cách để sinh cho được con gái và ngược lại.

Ngoài ra, sự lựa chọn giới tính ngày nay còn được một số phương tiện y khoa hiện đại hỗ trợ như siêu âm để canh trứng hoặc biết giới tính của bào thai từ rất sớm.

* Được biết, việc lựa chọn giới tính thai nhi đã bị cấm và nếu vẫn cố tình vi phạm sẽ bị xử phạt. Vậy Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh đã có động thái gì trước tình hình này?

-Từ khi có Nghị định 114 của Chính phủ quy định xử phạt các vi phạm trong lĩnh vực dân số, gia đình và trẻ em, chúng tôi đã tổ chức tuyên truyền khá rộng rãi. Tuy nhiên, trên thực tế, việc triển khai thực hiện Nghị định 114 không phải dễ, đặc biệt là đối với vấn đề lựa chọn giới tính thai nhi. Các cơ sở siêu âm vẫn tiến hành giúp khách hàng lựa chọn giới tính thai nhi bằng biện pháp canh trứng, hoặc xác định sớm giới tính. Vi phạm này rất khó bị phát hiện do các cơ sở siêu âm đối phó bằng cách chỉ nói miệng với khách hàng. Bên cạnh đó, các tài liệu tuyên truyền phương pháp sinh con trai, con gái theo ý muốn vẫn khá phổ biến nhưng vì nhiều lý do khác nhau chưa xử lý được.

* Theo bác sĩ, cần phải làm thế nào để ngăn chặn sớm tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi?

-Tôi cho rằng, xử phạt chỉ là biện pháp tình thế, không bền vững vì thực tế đã chứng minh điều này. Về lâu dài và cơ bản vẫn là tăng cường tuyên truyền để mỗi người dân nhận thức được tác hại của việc mất cân bằng giới tính và con trai, hay con gái cũng như nhau. Để được như vậy lại mất khá nhiều thời gian, chính vì vậy, khi nhận thức của cộng đồng chưa cao thì vẫn phải sử dụng song song 2 biện pháp trên. Có nghĩa là vừa xử phạt những trường hợp vi phạm vừa đẩy mạnh công tác truyền thông thay đổi hành vi.

* Nếu tình trạng mất cân bằng giới tính trở nên nghiêm trọng sẽ dẫn đến hậu quả như thế nào?

-Khi trẻ còn nhỏ, việc mất cân bằng giới tính chưa có biểu hiện gì rõ rệt. Chỉ khi các em đến tuổi trưởng thành sẽ có sự đảo lộn rất lớn tác động xấu đến xã hội về nhiều mặt như kết hôn, việc làm…. Trung Quốc là nước điển hình đã phải hứng chịu hậu quả này.

Mất cân bằng giới tính ở trẻ sơ sinh cũng là một trong những chương trình trọng tâm của công tác DS-KHHGĐ trong thời gian tới. Chúng ta phải kết hợp nhiều giải pháp một cách đồng bộ, trong đó đặc biệt chú trọng công tác truyền thông. Ngoài ra, cũng cần quản lý hoạt động của các cơ sở siêu âm, làm cho các bác sĩ làm việc tại đây hiểu được vấn đề để thưc hiện đúng chính sách DS-KHHGD có như vậy mới đạt kết quả bền vững.

* Xin cảm ơn bác sĩ!

Minh Thư
(Thực hiện)