123
Ứng xử thế nào khi trẻ dậy thì sớm - Báo Bà Rịa - Vũng Tàu điện tử

Ứng xử thế nào khi trẻ dậy thì sớm

Thứ Sáu, 01/12/2017, 09:10 [GMT+7]
In bài này
.
Chơi thể thao giúp trẻ tiêu hao năng lượng, phát triển thể chất.
Chơi thể thao giúp trẻ tiêu hao năng lượng, phát triển thể chất.

Trẻ dậy thì sớm sẽ gây ra những vấn đề liên quan đến sức khỏe, cấu trúc xương… ảnh hưởng đến đời sống tâm lý của trẻ. Nguyên nhân nào gây dậy thì sớm? Việc điều trị và phòng ngừa ra sao?

HỆ LỤY VÌ DẬY THÌ SỚM

Hiện nay, tuổi dậy thì thường bắt đầu khi trẻ em gái từ 8 đến 12 tuổi và với các bé trai là từ 9 đến 14 tuổi. Trẻ được coi là dậy thì sớm khi bắt đầu trước 8 tuổi (đối với bé gái) và trước 9 tuổi (đối với bé trai). Người ta cũng chia dậy thì sớm làm hai loại là dậy thì sớm trung ương (trung tâm) và ngoại vi.

Trẻ dậy thì sớm sẽ bị một số ảnh hưởng sau:

Ảnh hưởng về tâm lý: trẻ dậy thì sớm có những dấu hiệu phát triển sinh lý trước tuổi. Những thay đổi trên cơ thể của trẻ dậy thì sớm khác với những trẻ cùng trang lứa, sinh ra những vấn đề tâm lý làm cho trẻ ngại ngùng, dễ làm cho trẻ có tâm lý tự ti và để lại di chứng cho trẻ sau khi trưởng thành.

Chiều cao hạn chế: ảnh hưởng rõ nhất của trẻ dậy thì sớm là phát triển tăng nhanh theo tuổi xương, làm cho trẻ nhìn cao hơn so với các bạn cùng trang lứa. Tuy nhiên, dậy thì sớm sẽ làm cho đầu xương đóng sớm, rút ngắn thời kỳ sinh trưởng, từ đó ảnh hưởng đến chiều cao của trẻ khi trưởng thành.

Ham muốn tình dục trước tuổi: sự phát triển tâm lý dậy thì quá sớm dẫn đến những hành động ham muốn về sinh lý trước tuổi. Do suy nghĩ còn nông nổi, tuổi đời còn nhỏ, khả năng tự khống chế kém nên không thể tránh khỏi những cạm bẫy xã hội, từ đó dẫn đến mang thai hoặc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục.

BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh - nguyên Trưởng khoa Nội 1 (Bệnh viện Nhi đồng 2) chia sẻ: “Dấu hiệu dậy thì ở nữ thường xuất hiện các biểu hiện như tuyến vú phát triển, bắt đầu có lông mu, thay đổi hình dáng cơ quan sinh dục bên ngoài, bắt đầu có kinh nguyệt. Còn ở nam, biểu hiện thường thấy là vỡ tiếng, tinh hoàn hoặc dương vật phát triển, xuất hiện ria mép, mụn trứng cá, lông mu. Sự tăng chiều cao, cân nặng có thể nhận thấy ở cả hai giới”. Ở nữ, giai đoạn dậy thì từ 10-16 tuổi, nam khoảng 12-18 tuổi, trong đó sẽ có 1-2 năm chiều cao tăng vọt 8-12cm/năm nếu trẻ có chế độ dinh dưỡng và tập luyện tốt. Sau đó, sức lớn sẽ chậm dần, mỗi năm tăng khoảng 1-2cm hoặc hầu như không tăng. Cơ thể hết tuổi lớn với nữ là khoảng 23 và nam là 25 tuổi.

XỬ TRÍ THẾ NÀO?

Bác sĩ Thanh khuyên, nếu nghi ngờ trẻ dậy thì sớm, cần đưa đến khám bác sĩ chuyên khoa nội tiết ở trẻ em (nội tiết nhi khoa). Để chẩn đoán xác định cần làm một số xét nghiệm cận lâm sàng. X - quang bàn tay và cổ tay cho thấy các xương đang phát triển quá nhanh hay không; Chụp cộng hưởng từ (MRI) cho trẻ em có dậy thì sớm trung tâm để xem có bất thường của não gây ra sự bắt đầu vào tuổi dậy thì. Kiểm tra tuyến giáp cho thấy dấu hiệu của suy giáp (chẳng hạn như mệt mỏi, trì trệ, giảm hiệu suất hoạt động hoặc khô da, nhợt nhạt); có thể làm siêu âm vùng chậu để kiểm tra u nang buồng trứng...

Các phương pháp điều trị dậy thì sớm

Hiện nay, những tiến bộ của y học cho phép việc điều trị dậy thì sớm cho kết quả khả quan.

Điều trị nội khoa: hầu hết trẻ em bị dậy thì sớm trung tâm có thể điều trị hiệu quả bằng thuốc. Phương pháp điều trị này được gọi là điều trị St-RH, thường bao gồm một mũi tiêm thuốc hàng tháng, như leuprolide. Trẻ tiếp tục nhận được thuốc này cho đến khi đến tuổi bình thường của tuổi dậy thì. Một khi dừng thuốc, quá trình dậy thì sẽ bắt đầu lại.

Phẫu thuật can thiệp: nếu bệnh do khối u, u nang buồng trứng tuyến thượng thận... gây nên thì phải tiến hành phẫu thuật cắt bỏ. Sau phẫu thuật, trẻ cần được kiểm tra định kỳ ở bệnh viện để xem xét kết quả.

PHÒNG NGỪA RA SAO?

Một số yếu tố nguy cơ dậy thì sớm như giới tính và chủng tộc, không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, chúng ta có thể làm giảm nguy cơ của trẻ phát triển dậy thì sớm, bằng các cách sau:

Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng, bảo đảm bữa ăn đầy đủ 4 nhóm chất tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất; Tăng cường rau, củ, quả, hạn chế thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn như đồ hộp, xúc xích, bơ… Không nên cho trẻ ăn các loại rau, quả trái mùa và thực phẩm có chất phụ gia.

Cha mẹ nên lựa chọn thực phẩm an toàn, rõ nguồn gốc, bởi thực phẩm chứa hormon tăng trưởng có thể tác động làm trẻ dậy thì sớm. Cha mẹ cũng không nên bồi bổ quá mức cho trẻ, hạn chế cho trẻ ăn nhiều món ngọt, chiên... chứa nhiều chất béo khiến trẻ thừa dinh dưỡng; kể cả thuốc bổ cũng không tùy tiện cho trẻ uống nếu không có sự chỉ dẫn của bác sĩ.

Cha mẹ nên khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể dục thể thao, vận động giúp tiêu hao năng lượng, phát triển thể chất tốt hơn với các hoạt động như: bơi lội, nhảy dây, đá bóng, cầu lông...

HOÀNG THÚY

Chuyên mục này do Báo Vũng Tàu Chủ nhật phối hợp Cổng Thông tin tư vấn sức khỏe miễn phí AloBacsi.vn thực hiện.

 

;
.